Reactie op recente media-aandacht

Naar aanleiding van een (humoristisch) televisieprogramma in Nederland (RamBam) is recent door de media veel aandacht besteed aan Dokteronline.com. Helaas wordt Dokteronline.com vrijwel altijd neergezet als een illegale aanbieder van medicijnen. Geen enkele keer is Dokteronline.com benaderd voor tekst en uitleg en zelfs de website van Dokteronline.com is niet geraadpleegd of is moeite genomen de werkwijze van Dokteronline.com te begrijpen. Dokteronline.com betreurt dat zeer en legt daarom hieronder enkele van de misverstanden uit.



Dokteronline.com biedt geen medicijnen aan


Zoals ook overal op de website is vermeld biedt Dokteronline.com geen medicijnen aan. Dokteronline.com is een informatieve gezondheidswebsite waarop bezoekers informatie over allerhande gezondheidsonderwerpen kunnen vinden. Mocht een bezoeker na het lezen van informatie medicijnen willen bestellen, dan verwijst Dokteronline.com naar Europese gereguleerde en onder toezicht staande apotheken, die ook nog eens van overheidswege een goedkeuring hebben verkregen om medicijnen via internet aan te bieden. In het geval van receptplichtige medicijnen verwijst Dokteronline.com naar Europese gediplomeerde en onder toezicht staande artsen. Deze artsen mogen allemaal volgens de regels van het Europese land van zo’n arts zogenaamd e-consult verstrekken. Uiteraard betreft het in dergelijke gevallen slechts behandelmethoden waarbij een arts van mening is dat hij of zij de patiënt niet fysiek hoeft te zien. De rol van Dokteronline.com beperkt zich slechts tot informatie over gezondheid, de technische infrastructuur en communicatiemiddelen.



Geen klachten en/of sancties


De werkwijze van Dokteronline.com is volstrekt legaal, de onder toezicht staande artsen en apotheken waarnaar Dokteronline.com verwijst hebben nimmer een medische klacht ontvangen van patiënten die door Dokteronline.com naar hen zijn verwezen en noch Dokteronline.com, noch deze artsen en/of apotheken zijn ooit tuchtrechtelijk, strafrechtelijk of civielrechtelijk vervolgd. Door naar van overheidswege toegelaten artsen en apotheken te verwijzen, tracht Dokteronline.com nu juist een vuist te maken tegen de illegale internethandel in veelal nep-medicijnen.



e-Consult


Het is in Nederland verboden via internet geneesmiddelen voor te schrijven aan personen die de voorschrijver nog nooit persoonlijk heeft ontmoet, of die de voorschrijver niet kent of van wie de voorschrijver de medicatiehistorie niet beschikbaar heeft. De artsen waarnaar Dokteronline.com verwijst hebben allen de medicatiehistorie van de betreffende patiënt beschikbaar en dus voldoen zij daarmee aan de Nederlandse regels. Omdat Dokteronline.com op dit moment niet naar Nederlandse artsen verwijst gaf de Minister in haar antwoorden op de Kamervragen m.b.t. Dokteronline.com aan dat bovengenoemde Nederlandse regel niet van toepassing is op buitenlandse artsen1. De EU-artsen waarnaar Dokteronline.com verwijst voldoen allen aan de op hen toepasselijke regels en e-consult is ook daar toegestaan. Dokteronline.com verwijst nu juist naar die EU-artsen die van overheidswege e-consult mogen verstrekken. Recepten van Engelse artsen moeten in de hele EU wederzijds worden geaccepteerd en Nederlandse patiënten mogen gebruik maken van artsen uit de EU.



Arts-patiënt relatie


De artsen die met Dokteronline.com samenwerken kunnen en mogen op basis van online consultatie medicatie voorschrijven. Een bestaande behandelrelatie tussen arts en patiënt is niet vereist, niet in Nederland (zie hierboven) en niet in de EU-landen waar de betreffende artsen zijn gevestigd. Via Dokteronline.com dient een patiënt zijn of haar volledige medische geschiedenis op te geven. Dit blijft altijd een eigen verantwoordelijkheid voor de patiënt, net zoals die bij zijn eigen huisarts eerlijk moet zijn over de klachten en medische geschiedenis. Medewerkers van RamBam hebben bewust de medische vragenlijst (opgesteld door gediplomeerde artsen) fout ingevuld met de bedoeling artsen te misleiden.



Aanbieden van medicijnen via internet


Het is verboden in Nederland om geneesmiddelen op afstand te koop aan te bieden of ter hand te stellen op een andere manier dan zoals bepaald in de Richtlijn Geneesmiddelen2. Alle apotheken waarnaar Dokteronline.com verwijst voldoen daar aan en hebben zelfs het gemeenschappelijk logo voor toegestane (EU) internet apotheken. Dokteronline.com verwijst nu juist slechts naar de door de Europese overheden specifiek aangewezen apotheken die medicijnen via internet mogen aanbieden.



Contra-indicatie


De makers van RamBam stellen medicatie verkregen te hebben terwijl zij melding gemaakt hebben van contra-indicaties in het online consult. Als dit daadwerkelijk is gebeurd en de contra-indicaties waren zodanig dat de medicatie niet had mogen worden verstrekt, betreurt Dokteronline.com dit ten zeerste. Een check bij de behandelend arts leerde echter dat dit genuanceerder lag en dat de arts volgens zijn regels de betreffende medicatie mocht voorschrijven. Hoewel de controle op artsen in de EU in het land van de arts is geregeld en Dokteronline.com niet medisch onderlegd is, zal Dokteronline.com zelf ook nog controlemaatregelen treffen om de kwaliteit extra te kunnen waarborgen. Overigens zijn alle behandelingen van RamBam met valse informatie aangevraagd en meldt RamBam niet dat het merendeel van haar aanvragen zijn afgewezen. RamBam laat ook niet zien dat in enkele gevallen de behandelend arts de aanvrager naar zijn/haar eigen huisarts verwijst. Bij de behandelende artsen zijn ook nimmer klachten binnengekomen, niet van RamBam, maar ook niet van anderen die door Dokteronline.com zijn doorverwezen.



Nazorg


De naam van de behandelend arts is altijd terug te vinden in de bevestigingsemail, die wordt ontvangen nadat een arts een aanvraag heeft beoordeeld. In deze email staat tevens het officiële registratienummer van de behandelend arts, alsook een digitale link naar de regulerende instantie in het EU-land waar deze arts werkzaam is. Met deze informatie kan eenvoudig zijn of haar registratie online geverifieerd worden. Ook wordt er per mail een nazorglink aan de patiënt gestuurd. Via de nazorglink kunnen patiënten rechtstreeks in contact komen met de arts die hun medicatie heeft voorgeschreven en alle vragen stellen die zij hebben. In de meeste gevallen biedt dit meer dan voldoende nazorg. Het is aan de artsen om te beoordelen of in individuele gevallen meer of andersoortig contact of nazorg nodig is met de patiënt, bijvoorbeeld telefonisch of via een of meerdere videogesprekken, of dat de patiënt moet worden doorverwezen naar zijn eigen huisarts.


Anders dan ze doet voorkomen - RamBam claimt dat artsen onvindbaar zijn - heeft RamBam deze ook ontvangen en daar zelfs gebruik van gemaakt (met valse informatie en nep klachten). Desondanks vond RamBam het nodig om de (technische) klantenservice van Dokteronline.com lastig te vallen met gefingeerde medische vragen, die zij uiteraard niet konden beantwoorden.



Kunnen dan zomaar zware medicijnen via Dokteronline.com worden besteld, zonder goede controle of nazorg?


Nee! Dit wordt altijd door een arts beoordeeld en ook meerdere (nep) behandelaanvragen van RamBam zijn geweigerd. Dokteronline.com heeft hierover ook nog nooit een klacht ontvangen. Alle artsen waarnaar Dokteronline.com verwijst, zijn echte gekwalificeerde en gediplomeerde artsen die op basis van de toepasselijke regels medicijnen voorschrijven. Elk recept wordt doorgestuurd naar een apotheek die beschikt over het Common Logo en onder toezicht staat. Nazorg kon RamBam krijgen van de betreffende arts, maar amusanter vond RamBam het om de klantenservicemedewerker van Dokteronline.com die bij vragen over verzending en betaling kan helpen, lastig te vallen met medische vragen.



Malafide artsen?


De artsen waarnaar Dokteronline.com verwijst zijn gediplomeerde artsen die van (EU) overheidswege zijn geregistreerd en onder toezicht staan. Vooropgesteld wordt dat Dokteronline.com direct zal optreden als blijkt dat samenwerkende artsen zich niet aan de regels houden of te gemakkelijk medicijnen voorschrijven. Tot dusverre heeft Dokteronline.com daar echter nimmer enige klacht over ontvangen, ook niet van RamBam. De vergoeding die een arts van Dokteronline.com ontvangt voor een e-consult zijn net zo hoog als Nederlandse verzekeraars aan huisartsen verstrekken voor een e-consult. Dit bedrag is overigens de helft van het bedrag dat Nederlandse huisartsen van verzekeraars vergoed krijgen voor een face-to-face consult. Een e-consult is sneller en eenvoudiger dan een face-to-face consult, maar dat maakt dit nog niet verwerpelijk. Omdat e-consult patiënten in de meeste gevallen geen behoefte hebben aan nazorg of begeleiding laat e-consult zich beschrijven als minimale zorg waarbij de patiënt wenst dat de arts zijn handen er vanaf trekt. Nogmaals, dit is aan de patiënt om te bepalen of die dit wenselijk vindt, want de mogelijkheden voor afdoende (na)zorg worden door Dokteronline.com wel degelijk geboden.


Alle artsen waarnaar Dokteronline.com verwijst zijn voorafgaand door Dokteronline.com gecheckt. Ze beschikken over de benodigde diploma’s en kwalificaties, zijn geregistreerd om als arts werkzaam te zijn en mogen e-consulten verstrekken. In de media wordt wel gesuggereerd dat de artsen waarnaar Dokteronline.com verwijst, nep-artsen zijn of dat de opgegeven kwalificaties niet kloppen of dat ze onvindbaar zijn. Dit is geenszins het geval. In geval een patiënt een e-consult van één van deze artsen verkrijgt, dan ontvangt een dergelijke patiënt een mail met daarin de verifieerbare gegevens van de behandelend arts en de mogelijkheid daarmee in contact te treden.



Curaçao


Dokteronline.com is op Curaçao gevestigd, o.a. vanwege het (fiscale) klimaat en de bereikbaarheid van de klantenservice. Er zijn geen regels op Dokteronline.com die vereisen waar de website en/of de klantenservice gevestigd dient te zijn. Het is niet juist dat de werkwijze van Dokteronline.com verboden is in Nederland of elders in Europa. Dokteronline.com is immers zelf geen arts en/of apotheek maar verwijst voor niet-receptplichtige medicijnen louter en alleen naar door de EU-overheden aangewezen apotheken en voor medische behandelingen (met bijvoorbeeld receptplichtige medicijnen) naar door de EU-overheden aangewezen gediplomeerde artsen.



Conclusie


Dokteronline.com biedt geen medicijnen te koop aan. Integendeel, Dokteronline.com probeert de op het internet naar gezondheidszorg zoekende patiënt naar gereguleerde en gediplomeerde artsen te begeleiden en naar de in Europa gereguleerde en onder toezicht staande apotheken, die allen de Europese goedkeuring hebben gekregen om medicijnen via internet te mogen verkopen en leveren. Juist Dokteronline.com probeert een vuist te maken tegen illegale handel in veelal nep-medicijnen door naar de Europese goedgekeurde artsen en apotheken te verwijzen.




  1. Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Vermue (PvdA) over de website Dokteronline.nl waar mensen zonder doktersbezoek geneesmiddelen kunnen bestellen. (2016Z20880): "Het is niet mogelijk de werking daarvan uit te breiden tot andere landen."

  2. RICHTLIJN 2001/83/EG van 6 november 2001tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik