Chlamydia

Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening (soa). In Nederland is Chlamydia de meest voorkomende soa. Deze zeer besmettelijke aandoening kan zowel bij mannen als vrouwen voorkomen. Chlamydia kan onopgemerkt blijven, daardoor weten mensen niet dat ze besmet zijn en kunnen ze de besmetting via onbeschermd seksueel contact weer doorgeven. Een langdurig onbehandelde infectie met Chlamydia kan bij vrouwen tot onvruchtbaarheid leiden, bij mannen leidt het zelden tot onvruchtbaarheid.  

Toon meer

Consult

Drogisterijproducten

 

Wat is Chlamydia?  

Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening (soa) die veroorzaakt wordt door een bacterie die Chlamydia trachomatis heet. Deze bacterie nestelt zich na een besmetting in het slijmvlies van de penis, vagina of anus. Chlamydia is zeer besmettelijk. Niet iedereen ervaart klachten bij Chlamydia. Slechts een kwart van de vrouwen en de helft van de mannen ervaren klachten bij een Chlamydia besmetting. Het is zaak om een Chlamydia besmetting te laten behandelen, want ook een klachtenvrije Chlamydia is besmettelijk. De incubatie tijd, de tijd tussen het moment van besmetting en de eerst symptomen van de ziekte is bij vrouwen tussen 1- 3 weken en bij mannen al vanaf de 4e dag tot 3 weken. U hoeft deze tijd niet af te wachten om u te laten testen. Heeft u onveilige seksueel contact gehad dan kunt u zich na de 10e dag laten testen. Een onbehandelde Chlamydia infectie kan bij mannen tot infecties van bal, bijbal of prostaat leiden. Bij vrouwen kan een onbehandelde Chlamydia infecties aan de eileiders en de onderbuik geven. 

Wat is de oorzaak van Chlamydia? 

De oorzaak van Chlamydia is de bacterie Chlamydia trachomatis die door onbeschermd seksueel contact overgedragen wordt. Bij orale seks komt besmetting zelden voor. 

Welke vormen van Chlamydia zijn er? 

Er zijn 3 vormen van Chlamydia.  

  • Chlamydia die door onbeschermd seksueel contact overgedragen wordt. 
  • Perinatale Chlamydia die bij de geboorte wordt overgedragen van de besmette moeder naar het kind. 
  • LGV (lymphogranuloma venerum) die veroorzaakt wordt door een bijzonder Chlamydia bacterie. Deze aandoening  is in Europa zeldzaam en komt vooral voor in tropische gebieden als Afrika, Zuid-Azië en de Caribische eilanden. We zien echter in Nederland de laatste 10 jaar een stijging van LGV-besmetting bij mannen die onderling onbeschermd seksueel contact hebben.   

 

Hoe kunt u Chlamydia herkennen?  

Chlamydia geeft vaak geen verschijnselen. De helft van de mannen die de aandoening hebben, vertonen geen verschijnselen. Bij vrouwen hebben minder dan een kwart van de vrouwen die besmet zijn verschijnselen. De verschijnselen bij mannen en vrouwen zijn verschillend.  

Wanneer de verschijnselen bij mannen wel optreden is dat vaak al na 4 dagen.  De verschijnselen bij mannen zijn: 

  • Pijn of branderig gevoel bij het plassen 
  • Waterige tot pussige afscheiding uit de plasbuis vooral ’s morgens 
  • Jeuk aan de anus 
  • Bloederige afscheiding bij de ontlasting 
  • Diarree 
  • Soms pijn in de balzak of pijn bij het poepen 

De bacterie kan opstijgen en via de zaadleiders in de prostaat en bijbal terechtkomen. Hoewel het niet vaak voorkomt bestaat de mogelijkheid dat een ontsteking van de bijbal een ontsteking van de bal veroorzaakt. Dit gaat gepaard met zwelling en pijn. Ook kan een ontsteking van de prostaat optreden dit gaat gepaard met koorts, moeilijk plassen en pijn in en rond de geslachtsorganen. Bij mannen komt onvruchtbaarheid door Chlamydia zelden voor. Wanneer bij vrouwen wel verschijnselen optreden is dat tussen 7 en 21 dagen. De verschijnselen bij vrouwen zijn: 

  • Pijn of branderig gevoel bij het plassen 
  • Pijn bij en na seksueel contact 
  • Bloedverlies bij en na seksueel contact 
  • Bloedverlies tussen de menstruaties
  • Meer of abnormale afscheiding
  • Jeuk bij de anus 
  • (bloederige) Afscheiding  bij de ontlasting of diarree
  • Erge pijn in de onderbuik met of zonder koorts
  • Bekkenontsteking met koorts

De infectie kan zich naar de eileiders en de onderbuik uitbreiden, dit gaat vaak gepaard met koorts. De eileiders kunnen dicht gaan zitten door littekenvorming. Dit kan leiden tot onvruchtbaarheid en buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Wanneer een zwangere vrouw besmet is of besmet raakt tijdens de zwangerschap kan dit een verhoogd risico geven op voortijdige weeën, vroegtijdig gebroken vliezen, vroeggeboorte en laag geboortegewicht. De moeder kan ook tijden de bevalling de baby infecteren dit kan oogontsteking en luchtweginfecties bij het kindje veroorzaken. Bij de moeder is er na de zwangerschap een verhoogd risico op ontsteking van het baarmoederslijmvlies.

Kan ik zelf iets doen tegen Chlamydia? 

Chlamydia kunt u voorkomen door veilige seksuele contacten te hebben. Gebruik een condoom wanneer u wisselende seksuele partners heeft. Laat Chlamydia behandelen wanneer u weet dat u besmet bent en breng uw vroegere seksuele partners op de hoogte zodat zij zich ook kunnen laten testen en zich zo nodig kunnen laten behandelen. Bij mannen met verschijnselen raden we u aan om alle partners waarmee u 4 tot 6 weken voorafgaand aan het begin van de verschijnselen seksueel contact heeft gehad (al dan niet met condoom), te waarschuwen, zodat zij zich kunnen laten testen en zich kunnen laten behandelen. Bij vrouwen zonder verschijnselen, of als de infectie al langer bestaat raden we u aan alle partners van de laatste 6 maanden te waarschuwen, zodat zij zich kunnen laten testen en  zich zo nodig kunnen laten behandelen. (“[Tabel 2 Partnerwaarschuwing],” z.j.)  Laat u eens in het half jaar testen op Chlamydia en andere soa’s wanneer u wisselende seksuele contacten heeft. 

Wat zijn de behandelingen? 

Heeft u een vermoeden dat u besmet bent met Chlamydia dan zult u hierop getest worden. Bij mannen is een urinetest vaak voldoende. Bij vrouwen wordt met soort wattenstokje wat afscheiding uit de vagina genomen. Heeft er anale seks plaatsgehad dan wordt er met een soort wattenstokje afscheiding van de anus afgenomen. Er kan bij ernstige klachten direct met medicijnen begonnen worden zonder het resultaat van het onderzoek af te wachten.  

Medicijnen  

Chlamydia is goed te behandelen met antibiotica. Uw partner(s) krijg(t)en tegelijkertijd met u een kuur, zodat u elkaar niet besmet. Het is heel belangrijk om de kuur af te maken. Het is aan te raden om tot een week na het starten van de kuur geen seks te hebben, ook niet oraal (mond) of met de handen, Chlamydia is namelijk besmettelijk tot een week na het starten van de kuur.  

Welke antibiotica gebruikt wordt is afhankelijk van de vorm van Chlamydia, waar de infectie zich uit en de sekse van de persoon. Voor alle antibiotica geldt dat wanneer zij allergieën veroorzaken er naar een andere antibiotica gezocht moet worden. 

Behandeling van Chlamydia bij vrouwen met een vaginale of plasbuis infectie: 

1e keus: 

  • Azitromycine, 1-malig, de toedieningsvorm via de mond heeft de voorkeur, of 
  • Doxycline, 7 dagen lang, toedieningsvorm via de mond.  

Doxicycline wordt in de 2e en 3e trimester van de zwangerschap ten zeerste afgeraden vanwege nadelige effecten bij de moeder en het ongeboren kind. Uit voorzorg wordt ook het gebruik in het 1e trimester van de zwangerschap afgeraden. Tevens wordt het bij ernstige leverfunctiestoornissen afgeraden en bij gecombineerde ernstige nier- én (enige mate van) lever falen. Wanneer de antibiotica die onder de 1e keus vallen allergieën geven, is het raadzaam om voor antibiotica uit de 2e keus te kiezen.  

2e keus: een behandeling van 7 dagen, met als toedieningsvorm via de mond in te nemen van een van de volgende medicijnen: 

  • Amoxicilline 
  • Levofloxacine 
  • Ofloxacin 

Amoxicilline en levoflaxine worden ten zeerste afgeraden bij ernstige overgevoeligheid, geelzucht, leverfunctiestoornis en ernstige reactie van de huid in het verleden.  Ofloxacin wordt ten zeerste afgeraden bij epilepsie en peesaandoeningen. 

Bij zwangerschap kan er gekozen worden tussen de volgende antibiotica die via de mond worden ingenomen: 

  •  Azitromycine, 1-malige dosis 
  • Amoxicilline kuur 
  • Erytromycine kuur 

Amoxicilline wordt  ten zeerste afgeraden bij ernstige overgevoeligheid, geelzucht, leverfunctiestoornis en ernstige reactie van de huid in het verleden. Erytromycine wordt ten zeerste afgeraden bij ernstig lever falen. 

Bij infectie van de anus/endeldarm 

  • Doxycycline kuur toedieningsvorm via de mond in te nemen. 

Doxycycline wordt in de 2e en 3e trimester van de zwangerschap afgeraden vanwege nadelige effecten bij de moeder en het ongeboren kind.  Uit voorzorg wordt ook het gebruik in het 1e trimester van de zwangerschap afgeraden Tevens wordt het bij ernstige leverfunctiestoornissen afgeraden en bij gecombineerde ernstige nier- én (enige mate van) leverfalen. 

Bij LGV kan er een behandeling van 21 dagen  worden gegeven van een van de volgende medicijnen via de mond : 

  • Doxycycline 
  • Erytromycine 

Doxycycline wordt in de 2e en 3e trimester van de zwangerschap afgeraden vanwege nadelige effecten bij de moeder en het ongeboren kind.  Uit voorzorg wordt ook het gebruik in het 1e trimester van de zwangerschap afgeraden Tevens wordt het bij ernstige leverfunctiestoornissen afgeraden en bij gecombineerde ernstige nier- én (enige mate van) leverfalen. Erytromycine wordt ten zeerste afgeraden bij ernstig lever falen. 

Na behandeling of tijdens een langdurige behandeling (LGV) adviseren wij een controletest bij aanhoudende of terugkerende klachten. Of wanneer er tussentijds onveilig seksueel contact is geweest. 

Alternatieve behandelingen 

Er zijn geen alternatieve behandelingen bij Chlamydia. Het enige wat u kunt doen is de seksuele overdracht zoveel mogelijk tegen te gaan door gebruik van condooms wanneer u wisselende partners heeft. Condoom gebruik is echter niet 100% veilig. Laat u daarom minstens 2 keer per jaar testen wanneer u wisselende seksuele contacten heeft of wanneer er een probleem met het condoom was tijdens het seksuele contact.  

Leefstijl veranderingen 

Het oplopen van een soa hangt in hoge mate af van iemands seksueel risicogedrag. Onder seksueel risicogedrag valt het hebben van seks met verschillende partners zonder condoom gebruik. Leefstijl veranderingen kunnen in dat geval veilige seksuele met gebruik van condooms zijn, en eventueel het beperken van seksuele partners.

Bijkomende risico’s en bijwerkingen 

Bijkomende risico’s en bijwerkingen van Chlamydia kunnen alleen optreden wanneer Chlamydia niet behandeld wordt. Er is een hoog verspreidingsrisico. De Chlamydia bacterie wordt aan een ander doorgegeven, die het ook weer door kan geven enz.  

Individueel zijn de bijwerkingen verspreiding van de infectie elders in het lichaam. Wat bij vrouwen ernstige gevolgen kan hebben als onvruchtbaarheid en buitenbaarmoederlijke zwangerschap.  

Hoe kunt u Chlamydia voorkomen 

U kunt Chlamydia voorkomen door veilige seks te hebben. Heeft u een nieuwe partner gebruik dan altijd een condoom. Laat u beiden testen om zeker te weten dat u niet ongemerkt Chlamydia heeft. Wanneer u beiden negatief bent en u vaste en enige partners bent, kunt u seks hebben zonder condoom.  

 

Bronnen:

Thuisarts.nl (z.j.). Wat is Chlamydia. (Geraadpleegd op 14/04/2019). https://www.thuisarts.nl/chlamydia/ik-heb-chlamydia 

Rivm (Publicatiedatum 25-03-2011 | 00:00 Wijzigingsdatum 02-11-2018 | 18:53). LGV; een bijzonder vorm van Chlamydia Trachomatis. (Geraadpleegd op 14/04/2019). https://www.rivm.nl/chlamydia-trachomatis/lgv-bijzondere-vorm-van-chlamydia-trachomatis 

Soa aisd nl (z.j.). Symptomen van Chlamydia. (Geraadpleegd op 14/04/2019). https://www.soaaids.nl/nl/soas/veel-voorkomende-soas/chlamydia 

NHG (z.j.). Tabel 2 Partnerwaarschuwing. (Geraadpleegd op 14/04/2019). https://www.nhg.org/?tmp-no-mobile=1&q=node/1779 

Farmacotherapeutischkompas (z.j.). Soa’s/behandelpaln/medicatie. (Geraadpleegd op 14/04/2019).https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/seksueel_overdraagbare_aandoeningen 

Thuisarts.nl (z.j.).  Onderzoeken (Geraadpleegd op 14/04/2019). https://www.thuisarts.nl/chlamydia/ik-heb-chlamydia#hoe-wordt-chlamydia-vastgesteld 

Rivm (Publicatiedatum 25-03-2011 | 00:00 Wijzigingsdatum 18-02-2019 | 14:59). Chlamydia en zwangerschap. (Geraadpleegd op 14/04/2019)  https://www.rivm.nl/chlamydia-trachomatis/chlamydia-en-zwangerschap 

Informatie dossiers