Chlamydia

Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Het is een erg besmettelijke aandoening die zowel bij mannen als vrouwen kan voorkomen. Chlamydia wordt veroorzaakt door de bacterie chlamydia trachomatis en geeft niet veel symptomen, vandaar dat veel mensen niet weten dat ze besmet zijn.

Toon meer

Consult

Drogisterijproducten

Wat is chlamydia? 

De seksueel overdraagbare aandoening chlamydia is de meest voorkomende soa. Aangezien de aandoening zeer besmettelijk is en weinig symptomen heeft, weten veel mensen niet dat ze besmet zijn. Dit is gevaarlijk want hierdoor kunnen ze via onbeschermd seksueel contact de besmetting weer doorgeven aan anderen.

Een langdurig onbehandelde infectie in de onderbuik of bekken kan bij vrouwen tot onvruchtbaarheid leiden, bij mannen is dit zelden het geval. Over het algemeen hebben veel jongeren last van chlamydia. Chlamydia kan opgelopen worden door het hebben van onbeschermde seks met een persoon die besmet is met deze soa.

Uit onderzoeken blijkt dat vooral jonge vrouwen risico lopen op besmetting met chlamydia. Hierbij gaat het om vrouwen onder de 25 en vooral onder de 20 jaar. Dit risico is toe te schrijven aan het feit dat deze vrouwen seksueel actief zijn en doordat het slijmvlies van deze vrouwen gevoeliger is voor infecties. Ook onder jonge mannen komt chlamydia vaak voor. Het risico op infecties is afhankelijk van verschillende factoren, zoals: leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, seksueel gedrag en bevolkingsgroep.  

Om uzelf te testen op een soa kunt u terecht bij uw huisarts. Neem contact op met uw huisarts als u last hebt van symptomen die kunnen wijzen op een soa, zoals een brandend gevoel bij het plassen en ongewone afscheiding uit de vagina, penis of anus. Het testen verloopt via een uitstruikje, urineonderzoek of bloedonderzoek. In sommige gevallen zijn al deze onderzoeken nodig om een betrouwbaar resultaat te kunnen geven.

Het uitstruikje van uw vagina, anus en urineonderzoek kunt u in de meeste gevallen zelf doen. In sommige gevallen is tevens een uitstrijkje van de keel nodig, dit doet een verpleegkundige. Hij of zij voert tevens het bloedonderzoek uit en het kan een paar dagen duren voordat u de uitslag heeft. Daarnaast kunt u kiezen voor een zelftest, die beschikbaar is op de markt. Houd er echter rekening mee dat deze testen niet altijd even betrouwbaar zijn. 

Wat zijn de oorzaken van chlamydia? 

De besmetting van chlamydia gebeurt via de bacterie chlamydia trachomatis, deze veroorzaakt een infectie in de vagina, urinebuis, baarmoederhals, anus of keel. De infectie kan uitspreiden naar de bijballen, baarmoeder of eileider en kan tijdens onbeschermd seksueel contact overgedragen worden. 

Welke vormen van chlamydia zijn er? 

De meeste voorkomende vorm van chlamydia is de seksueel overdraagbare aandoening chlamydia. Deze kan zich huizen in de geslachtsdelen van mannen en vrouwen, maar ook in de anus. In dit geval spreken we van rectale chlamydia. De symptomen hiervan (als deze aanwezig zijn) zijn vergelijkbaar met die van chlamydia in de geslachtsdelen, zoals irritatie, jeuk, slijmerige of bloederige afscheiding, pijn en diarree.

Rectale infecties komen over het algemeen vaker voor bij mannen die seks hebben met mannen. Bij vrouwen komt rectale chlamydia vaak voor in combinatie met een chlamydia-infectie van de geslachtsdelen, en er hoeft hierbij geen sprake te zijn van anale seks. 

Er bestaat echter ook nog een andere bijzondere vorm van chlamydia, namelijk Lymfogranuloma venereum (LGV). Deze soa wordt veroorzaakt door de bacterie Chlamydia trachomatis serotypen L1, L2 of L3. Deze aandoening is ernstiger dan die van gewone chlamydia, aangezien deze bacterie infecties dieper in het lichaam veroorzaakt. De klachten van LGV zijn onder andere;

  • Brandend gevoel bij het plassen; 
  • Heftige ontsteking van het slijmvlies; 
  • Pijnlijke en opgezwollen lymfeklieren in de liezen; 
  • Onvruchtbaarheid; 
  • Opgezwollen geslachtsdelen. 

Net als gewone chlamydia kunt u LGV oplopen door het hebben van onbeschermde seks met een persoon die besmet is met deze soa. De behandeling bestaat uit een antibioticakuur en nacontrole om te controleren dat de aandoening volledig over is. LGV komt echter het meeste voor in tropische gebieden en zelden in Europa. 

Daarnaast veroorzaakt de bacterie Chlamydia trachomatis tevens de volgende aandoeningen;

  • Urogenitale infecties (zoals bijbalontsteking en baarmoederhalsontsteking); 
  • Conjunctivitis (ooginfectie); 
  • Trachoom (ooginfectie). 

Urogenitale infecties veroorzaken geen klachten, wat gevaarlijk is omdat men dan niet weet dat men besmet is. Op de lange termijn kan dit leiden tot onvruchtbaarheid. De ooginfectie conjunctivitis is een ontsteking van het bindvlies, dat aan de buitenkant van het oogwit en binnenkant van de oogleden zit. Trachoom komt vooral in ontwikkelingslanden voor en is een ontsteking van het hoornvlies. Dit kan leiden tot blindheid. Al deze aandoeningen worden behandeld met antibiotica. 

Hoe kunt u chlamydia herkennen? 

Voor de herkenning van chlamydia wordt er een onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen aangezien dit bij hen tot verschillende symptomen leidt. 

Voor vrouwen geldt:

Eén tot drie weken na de ontsmetting kunnen de eerste verschijnselen optreden. Ongeveer driekwart van de besmette vrouwen merkt niks van de besmetting, maar een kwart wel. Zij krijgen last van klachten die lijken op een blaasontsteking, zoals:

  • Brandend of pijnlijk gevoel tijdens het plassen 
  • Pijn in de onderbuik; 
  • Meer vaginale afscheiding; 
  • Tussentijdse bloedingen; 
  • Pijn of bloedverlies tijdens seksueel contact. 

Als vrouwen niet op tijd behandeld worden voor chlamydia kan de infectie zich uitbreiden naar de eileiders en onderbuik. Hierdoor kunnen de eileiders verstopt raken, wat vervolgens kan leiden tot ernstigere klachten, zoals:

  • Bekkenontstekingen; 
  • Onvruchtbaarheid; 
  • Buitenbaarmoederlijke zwangerschap. 

Als een vrouw chlamydia heeft tijdens de zwangerschap, kan zij haar baby besmetten tijdens de bevalling. Dit kan leiden tot oogontsteking en luchtweginfecties bij de baby. Daarnaast kan een onbehandelde infectie tijdens de zwangerschap leiden tot onder andere voortijdige weeën, vroeggeboorte en een laag geboortegewicht van de baby. Tevens bestaat bij de moeder na de bevalling een verhoogd risico op baarmoederwandinfectie. 

Voor mannen geldt: 

Eén tot drie weken na de ontsmetting kunnen de eerste verschijnselen optreden. Ongeveer de helft van de besmette mannen krijgt klachten, zoals: 

  • Brandend of pijnlijk gevoel tijdens het plassen; 
  • Waterige of pusachtige afscheiding uit de plasbuis; 
  • Pijn in de balzak; 
  • Pijn tijdens de ontlasting. 

Bij anale seks kan het slijmvlies van de anus ontstoken raken. Dit merk je door een pijnlijk, brandend gevoel of jeuk. Ook krijgen sommige mensen last van gewrichtsklachten. Voor zover bekend leidt een besmetting met chlamydia bij mannen niet tot onvruchtbaarheid. Uit onderzoek blijkt wel dat hun spermakwaliteit tijdelijk verminderd is tijdens een infectie met chlamydia. 

Kan ik zelf iets doen tegen chlamydia? 

Aangeraden wordt om regelmatig te testen op soa’s, vooral als u vaak wisselende seksuele partners hebt. Als blijkt dat u chlamydia heeft, schrijft uw huisarts u een antibioticakuur voor. Hij of zij raadt u vervolgens aan om één week na het begin van de behandeling en in elk geval totdat de huidige partner getest en/of behandeld wordt, seksueel contact te vermijden. Indien dit niet mogelijk is, moet er in elk geval een condoom of beflapje gebruikt worden. 

Wat zijn de behandelingen?  

Als u chlamydia heeft, zal uw huisarts uzelf én uw huidige partner in eerste instantie antibiotica voorschrijven.  

Ter behandeling van chlamydia in de geslachtsdelen wordt er gekozen voor: 

  • Eerste keuze: Azitromycine 1000 mg, oraal en eenmalig; 
  • Tweede keuze: Doxycycline 100 mg, oraal, tweemaal daags gedurende 7 dagen. 

Doxycycline mag niet toegediend worden bij zwangere vrouwen. 

Ter behandeling van rectale chlamydia wordt er gekozen voor: 

Doxycycline 100 mg oraal, tweemaal daags gedurende 7 dagen. 

Bij LGV-infecties moet de kuur worden verlengd tot 3 weken. 

Alternatieve behandeling

Een alternatieve behandeling van chlamydia, bijvoorbeeld als u allergisch bent voor de antibiotica Azitromycine en Doxycycline, bestaat uit: 

  • Amoxicilline 500 mg, oraal driemaal daags gedurende 7 dagen; 
  • Levofloxacine 500 mg oraal, eenmaal daags gedurende 7 dagen; 
  • Ofloxacine 400 mg oraal, tweemaal daags gedurende 7 dagen. 

Zoals eerder vermeld worden soa’s doorgegeven, wat betekent dat het erg belangrijk is om uw seksuele partners op de hoogte te stellen van het feit dat u een soa heeft. Zij kunnen vervolgens weer contact opnemen met hun partners, waardoor iedereen getest en behandeld kan worden. 

Bijkomende risico’s en bijwerkingen 

Een behandeling met antibiotica kan soms bijwerkingen geven. De meest voorkomende bijwerkingen zijn: 

  • Maagdarmklachten, zoals braken, misselijkheid, maagpijn en diarree; 
  • Verminderde eetlust; 
  • Ontstoken slijmvliezen, zoals in de mond, vagina of anus, dit is meestal een schimmelinfectie; 
  • Bijholteontsteking, dit is een ontstoken neusholte; 
  • Geïrriteerde huid, zoals blaasjes of puistjes; 
  • Hoofdpijn; 
  • Gewrichtspijn; 
  • Vermoeidheid. 

De meeste klachten zoals maag- en darmklachten, hoofdpijn, vermoeidheid, gewrichtspijn en verminderde eetlust gaan na een paar weken vanzelf over. Neem echter contact op met uw huisarts als deze klachten lange tijd aanhouden. 

Zoals vermeld kan het niet behandelen van een infectie met chlamydia leiden tot ernstige risico’s zoals onvruchtbaarheid bij de vrouw, bekkenontstekingen en een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Ook kan een zwangere vrouw haar baby besmetten bij de bevalling, wat kan leiden tot oogontsteking en luchtweginfecties bij de baby. 

Hoe kunt u chlamydia voorkomen? 

Voor soa’s geldt: voorkomen is beter dan genezen. Hierbij speelt veilig vrijen een grote rol. Hiermee wordt bedoeld het gebruiken van een condoom of beflapje tijdens de seks. Uit onderzoek is echter gebleken dat soa’s niet in alle gevallen kunnen worden voorkomen door het gebruik van condooms, aangezien deze niet altijd op tijd of goed worden gebruikt (deze kunnen scheuren of afglijden).

Daarnaast is het belangrijk dat als u chlamydia hebt, u uw sekspartners hiervan op de hoogte stelt, zodat zij zich kunnen testen en behandelen om verdere besmetting te voorkomen. U dient iedereen te waarschuwen waarmee u de afgelopen 6 maanden seksueel contact heeft gehad.  

Bronvermelding 

Farmacotherapeutisch kompas. (2019). Doxycycline [website]. Geraadpleegd van https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/d/doxycycline 

Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. (2017,5 juli). Chlamydia [website]. Geraadpleegd van https://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/chlamydia#wat-is-chlamydia 

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2019). Chlamydia trachomatis en lymfogranuloma venereum [website]. Geraadpleegd van https://lci.rivm.nl/richtlijnen/chlamydia-trachomatis-en-lymfogranuloma-venereum 

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2019, 20 juni). Chlamydia [website]. Geraadpleegd van https://www.rivm.nl/chlamydia-trachomatis 

Soa Aids Nederland. (2019). Chlamydia [website]. Geraadpleegd van https://www.soaaids.nl/nl/alle-soas/chlamydia 

 

Beoordeeld door:

Drs. Wouter Mol, Huisarts
Registratienummer: BIG: 9057675501

Drs. Wouter Mol studeerde Geneeskunde aan de RUG (Groningen). Hij was van 2002-2003 assistent neurologie en van 2003-2005 assistent interne geneeskunde en spoedeisende hulp. Wouter Mol is sinds 2005 werkzaam als huisarts.

Informatie dossiers