Corona

Alles over corona (COVID-19)

Het coronavirus houdt Europa en de rest van de wereld flink bezig. Nooit eerder was de impact van een pandemie zo groot als nu! Het virus, dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt, eist veel slachtoffers. Door het coronavirus zijn in Nederland in korte tijd al meer dan duizend mensen ziek geworden, soms zelfs met fatale afloop.  

Het lastige is dat de symptomen van een corona-infectie veel weg hebben van een ‘gewone’ griep: koorts en luchtwegklachten. Daardoor is het moeilijk vast te stellen wie corona heeft en wie niet. Het virus kan zich daardoor gemakkelijk verspreiden.  

Al die onzekerheid leidt bij veel mensen tot vragen en ongerustheid. Op deze pagina leest u meer over corona: hoe u de ziekte herkent, welke medicijnen er zijn en wat u zelf kunt doen om corona te voorkomen en de klachten te behandelen. 

Wat is de oorzaak van corona? 

Het nieuwe coronavirus behoort, net als SARS en MERS, tot de groep coronavirussen: een virussoort die onder een microscoop te herkennen is aan de kroonvormige structuur. Omdat het om een nieuwe variant gaat, is nog niet helemaal duidelijk hoe het virus zich precies gedraagt. Wat we wel weten is dat mensen er behoorlijk ziek van kunnen worden. Het virus dringt het lichaam binnen en kan zich daar vermenigvuldigen. Daardoor ontstaan er klachten, vooral in de luchtwegen, met soms een longontsteking tot gevolg. 

Het virus is waarschijnlijk afkomstig van dieren. De uitbraak van COVID-19 is begonnen in China, een land waar exotische dieren, zoals vleermuizen, worden verhandeld op de markt. Sommige van deze diersoorten kunnen virussen overbrengen op de mens. Dat was het geval bij SARS en MERS en is waarschijnlijk ook de oorzaak van COVID-19. Het virus is ook voor mensen onderling zeer besmettelijk. Iemand met het coronavirus besmet gemiddeld 2 tot 3 andere personen. Het virus verspreidt zich vooral via minuscule speekseldruppeltjes die in de lucht komen als iemand met corona hoest of niest. 

Hoe kan ik het coronavirus herkennen? 

Wie besmet is met corona hoeft niet altijd ziek te worden. Veel mensen krijgen door het coronavirus lichte klachten, zoals een neusverkoudheid. Andere mensen ervaren het als een lichte griep. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de klachten van coronapatiënten in China geanalyseerd. Daaruit is een lijstje coronasymptomen voortgekomen. De meest voorkomende symptomen van corona zijn: 

  • Koorts; 
  • Droge hoest; 
  • Vermoeidheid; 
  • Ophoesten van slijm; 
  • Benauwdheid; 
  • Keelpijn, hoofdpijn, spierpijn. 

Een kleiner aantal patiënten kreeg ook last van misselijkheid, een verstopte neus, diarree of het ophoesten van bloed.

Is het coronavirus dodelijk? 

In veruit de meeste gevallen verdwijnen de klachten vanzelf. Een aantal dagen goed uitzieken, is meestal voldoende. Bij sommige mensen zijn de klachten echter zo hevig dat ze naar het ziekenhuis moeten. Zij hebben dan vaak een ernstige longontsteking waardoor ze zeer benauwd zijn. Vaak gaat het om mensen die al een onderliggende ziekte hebben of die bejaard zijn.  

Slechts een heel klein deel van de ernstig zieke patiënten overlijdt aan de gevolgen van corona. De kans daarop is groter  voor hoogbejaarden of mensen die lijden  aan een (ernstige) aandoening. De kans om aan corona te overlijden, is voor jonge, gezonde mensen dus heel erg klein. 

Wanneer heb ik extra kans op corona? 

Gezonde mensen met een normale weerstand zijn goed beschermd tegen het coronavirus. Als het virus bij hen binnendringt, krijgt deze groep vaak geen, of slechts hele milde klachten. Maar er zijn ook mensen die van nature minder goed beschermd zijn. Bijvoorbeeld omdat ze een bepaalde aandoening of een hoge leeftijd hebben. Bij deze groep kan corona hevigere klachten veroorzaken.

De groep die hier meer kans op heeft zijn: 

  • Mensen van 70 jaar of ouder; 

Mensen die lijden aan een van de volgende aandoeningen:  

  • Afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen; 
  • Chronische hartaandoeningen; 
  • Diabetes mellitus (suikerziekte); 
  • Ernstige nieraandoeningen waardoor dialyse of niertransplantatie nodig is;

Mensen met een verminderde weerstand tegen infecties, bijvoorbeeld als gevolg van:  

  • Medicijngebruik voor auto-immuunziekten; 
  • Een orgaantransplantatie; 
  • Aandoeningen van het bloed; 
  • De behandeling van afweerstoornissen die zijn aangeboren of die op latere leeftijd zijn ontstaan; 
  • Chemotherapie en/of bestraling bij kankerpatiënten; 
  • Een hiv-infectie. 

Valt u onder deze risicogroep, vermijd dan contact met anderen. Blijf zoveel mogelijk thuis en ontvang zeker geen bezoek dat verkoudheidsklachten heeft. Neem contact op met een arts als u last krijgt van koorts (38 graden of hoger) in combinatie met benauwdheid of moeilijk ademen.

Hoe kan ik corona voorkomen?  

U kunt zelf een aantal maatregelen nemen om de kans op besmetting met het coronavirus te verkleinen. Houd daarbij vooral de algemene richtlijnen van het RIVM aan:

  • Houd andere mensen zoveel mogelijk op afstand. Beperk sociale contact en houd in winkels minimaal anderhalve meter afstand van elkaar
  • Was uw handen regelmatig; 
  • Nies en hoest in de binnenkant van de elleboog. Zo voorkomt u dat het virus op uw handen komt waarna u mogelijk oppervlakken (zoals een deurkruk) of andere mensen (bij het aanraken) besmet;
  • Gebruik papieren zakdoekjes om de neus te snuiten, gooi deze direct weg en was uw handen. 

Verder is het natuurlijk belangrijk om uw weerstand op peil te houden. Zorg voor voldoende rust, eet gezond en probeer regelmatig te bewegen. Met een voedingssupplement kunt u een eventueel vitaminetekort opvangen.

Wat kan ik zelf doen tegen corona?

Heeft u ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch last van corona symptomen? Zolang de klachten niet ernstig zijn, kunt u de infectie behandelen als een reguliere verkoudheid of griep. Drogisterijproducten kunnen de klachten verminderen. En een gezonde leefstijl helpt het lichaam bij het herstel. Een paar tips:

  • Pijnstillers werken koortsverlagend en verlichten de pijn. Gebruik bij voorkeur paracetamol, deze pijnstiller geeft de minste kans op bijwerkingen;  
  • Neusspray opent een verstopte neus. Probeer in eerste instantie een zoutoplossing; deze mag langdurig worden gebruikt, ook door kinderen. Neusspray op basis van andere medicijnen mag u slechts enkele dagen gebruiken; 
  • Hoestdrank en keeltabletten verzachten een pijnlijke keel en verminderen de hoestprikkel. Ook het zuigen op een dropje of snoepje kan tijdelijk helpen; 
  • Drink voldoende water en eet gezond en gevarieerd; 
  • Zorg voor voldoende rust; uw lichaam heeft juist nu behoefte aan veel slaap.

Afgezien daarvan is het belangrijk dat u contact met anderen vermijdt zolang u nog klachten heeft. Op die manier verkleint u de kans dat u anderen besmet met het virus. Blijf binnen en probeer ook huisgenoten zoveel mogelijk op afstand te houden. Verschoon en was handdoeken, vaatdoekjes en beddengoed regelmatig. Bent u minimaal één dag klachtenvrij, dan kunt u ervan uitgaan dat u niet meer besmettelijk bent.  

Zolang u niet getest bent op corona, kan het echter ook zijn dat u een gewone griep heeft gehad. Houd daarom ook na het doormaken van griepachtige klachten de algemene corona-maatregelen (afstand houden, sociale contacten beperken, niezen in de elleboog, handen wassen) van de overheid aan.

Wanneer moet ik met corona symptomen de dokter bellen?

Worden de klachten steeds heviger, dan kan het nodig zijn om een arts te raadplegen. Doe dat in ieder geval als u steeds zieker en benauwder wordt en moeilijker kunt ademen. Mensen die tot de risicogroepen behoren (70 jaar of ouder, mensen met een chronische aandoening of mensen die een verzwakte afweer hebben), moeten een arts waarschuwen als ze koorts hebben en daarbij hoesten of moeilijk kunnen ademen. Blijf thuis en raadpleeg een arts altijd telefonisch; als het nodig is zal de arts naar u toekomen.

Wat zijn de behandelingen bij corona?

Als u niet ziek bent, maar het virus toch bij zich draagt (of als hier een grotere kans op is), bijvoorbeeld omdat u in contact bent geweest met iemand die corona heeft (gehad), dan moet u in thuisquarantaine. Dat betekent dat u vanaf de dag van de mogelijke besmetting 14 dagen lang thuis moet blijven. Zo is de kans dat u het virus doorgeeft aan anderen minimaal. 

Heeft u wel klachten, maar bent u niet erg ziek, dan moet u ook thuisblijven. Alleen mensen die ernstige klachten hebben, worden soms opgenomen in het ziekenhuis. Thuisblijven met corona betekent echter wel dat u in isolatie moet: u mag niet naar buiten totdat u helemaal genezen bent en het virus niet meer kunt doorgeven aan anderen. Pas als alle klachten minstens 24 uur weggebleven zijn, kunt u er vanuit gaan dat u beter en niet langer besmettelijk bent.

Welke medicijnen tegen corona zijn er?

Op dit moment is er nog geen officieel medicijn tegen corona. Ook een vaccin is nog niet in zicht, hoewel hier wel hard aan gewerkt wordt. Naar verwachting kan het nog maanden duren voordat een coronavaccin beschikbaar komt. Artsen kunnen wel de symptomen van corona bestrijden. Dat gebeurt met bekende medicijnen, zoals koortsverlagers en ontstekingsremmers. Maar er wordt ook geëxperimenteerd met andere medicijnen, zoals: 

  • Het malariamedicijn; Chloroquine 
  • Remdesivir; virusremmer
  • Plaquenil; ontstekingsremmend medicijn wat ook gebruikt wordt bij reumatische aandoeningen
  • Hydroxychloroquine; middel tegen auto-immuunziekten
  • Ritonavir/Lopinavir; antivirale middelen tegen hiv-infecties 

Deze antivirusmiddelen hadden al een positief effect op de coronavirussen SARS en MERS en lijken nu ook bij COVID-19 een mogelijke oplossing. 

Het gebruik van Chloroquine voor coronavirus

Artsen gebruiken het malariamiddel chloroquine en de virusremmer remdesivir nu alleen nog in zeer ernstige gevallen, bij mensen die op de intensive care liggen. Officieel is namelijk nog niet vastgesteld dat deze medicijnen echt werken tegen corona. Wetenschappers zijn wel druk bezig om de medicijnen te testen in de laboratoria. Maar om de werkzaamheid echt vast te stellen, moeten deze anti-coronamedicijnen ook uitvoerig op mensen worden getest.  

Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, is het voor het grote publiek voorlopig dus niet mogelijk om virusremmers en chloroquine als medicijn tegen corona te gebruiken. Chloroquine blijft uiteraard wel gewoon als antimalariamiddel beschikbaar.

Welke alternatieve behandelingen zijn er?

Op dit moment kunnen we niet veel meer doen tegen corona dan het bestrijden van de symptomen. Op korte termijn is het wachten op een officieel geneesmiddel tegen COVID-19. Misschien blijkt malariamiddel chloroquine hét medicijn tegen corona, of misschien ontdekken wetenschappers een ander geneesmiddel. Op dit moment wordt onder zorgpersoneel getest met een oud TBC-vaccin als bescherming tegen corona. Uiteindelijk is het wachten op een vaccin dat ons preventief tegen corona kan beschermen, maar dat gaat volgens de wetenschap nog zeker anderhalf jaar duren.  

In de tussentijd kunnen we zelf de verspreiding van het virus zoveel mogelijk vertragen door alle hygiënemaatregelen te volgen. Zo beschermen we ook de kwetsbare groepen in onze samenleving.

Bronvermelding

de Visser, E. (2020, 19 maart). Experimenteel medicijn beschikbaar voor coronapatiënten. Geraadpleegd op 19 maart 2020, van https://www.volkskrant.nl/wetenschap/experimenteel-medicijn-beschikbaar-voor-coronapatienten~b0b975f8/   

Fang, L., Karakiulakis, G., & Roth, M. (2020). Are patients with hypertension and diabetes mellitus at increased risk for COVID-19 infection? The Lancet Respiratory Medicine. https://doi.org/10.1016/s2213-2600(20)30116-8   

Keulemans, M. (2020, 20 februari). Het middel tegen het coronavirus bestaat misschien al lang. Geraadpleegd op 19 maart 2020, van https://www.volkskrant.nl/wetenschap/het-middel-tegen-het-coronavirus-bestaat-misschien-al-lang~b27d1816/?referer=https://www.google.com/   

Nederlands Huisartsen Genootschap. (2020, 18 maart). Ik denk dat ik het nieuwe coronavirus heb | Thuisarts. Geraadpleegd op 19 maart 2020, van https://www.thuisarts.nl/nieuw-coronavirus/ik-denk-dat-ik-nieuwe-coronavirus-heb#ik-heb-klachten-wat-nu    

RIVM. (2020a, 18 maart). Nieuw coronavirus (COVID-19). Geraadpleegd op 19 maart 2020, van https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19   

RIVM. (2020b, 18 maart). Vragen & antwoorden nieuw coronavirus (COVID-19). Geraadpleegd op 19 maart 2020, van https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19/vragen-antwoorden#eigengezondheid   

RTL Nieuws. (2020, 18 maart). Hoe weet je of je het coronavirus al hebt gehad? Geraadpleegd op 19 maart 2020, van https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5061301/corona-update-coronavirus-testen-vraag-genezen-covid   

Beoordeeld door:

Drs. Wouter Mol, Huisarts
Registratienummer: BIG: 9057675501

Drs. Wouter Mol studeerde Geneeskunde aan de RUG (Groningen). Hij was van 2002-2003 assistent neurologie en van 2003-2005 assistent interne geneeskunde en spoedeisende hulp. Wouter Mol is sinds 2005 werkzaam als huisarts.