Herpes genitalis

Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening die veroorzaakt wordt door het herpessimplexvirus type 1 of 2. De aandoening kenmerkt zich door rode vlekjes op de huid, blaasjes en jeuk rond de geslachtsorganen. 

Toon meer

Consult

Drogisterijproducten

 

Wat is herpes genitalis? 

Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening die wordt veroorzaakt door het herpessimplexvirus type 1 of 2. Waar herpes simplex virus type 1 meestal de oorzaak is van een koortslip is het vaak het herpes simplex virus type 2 dat leidt tot herpes genitalis. 

Als u besmet bent, dan merkt u dit aan blaasjes en korstjes op en rond de geslachtsorganen en/of anus. Het virus blijft sluimerend in het lichaam aanwezig, namelijk teruggetrokken in een zenuw van het bekken. Bij een een verlaagde weerstand kan het virus weer geactiveerd worden. Het virus wordt overgebracht via de huid en het slijmvlies van de geslachtsorganen en de anus. Het virus kan ook met de vingers worden verspreid. Het risico op besmetting is het grootst op het moment dat iemand blaasjes of zweertjes heeft. Bij een terugkerende aanval zijn de klachten vaak minder hevig en bovendien duren ze minder lang. Het is belangrijk om bij een eerste aanval direct met medicatie te starten.  

De laatste tijd wordt er veel gesproken over het HPV-virus, het Humaan Papillomavirus. Dit is een virus dat later kan leiden tot baarmoederhalskanker. De twee virussen worden vaak met elkaar verward. Herpes genitalis kan echter geen baarmoederhalskanker veroorzaken en zorgt ook niet voor beschadiging van de baarmoeder.  

Wat zijn de oorzaken van herpes genitalis? 

De oorzaak van herpes genitalis ligt bij het overdragen van het virus, dit gebeurt door contact tussen de mond en de geslachtsorganen of alleen tussen de geslachtsorganen. Herpes type 1 (herpes labialis) kan soms leiden tot herpes genitalis (herpes type 2).  

Het is een seksueel overdraagbare aandoening omdat het ontstaat door seksueel contact. De persoon die herpes heeft besmet de andere persoon als deze in contact komt met de huid of het slijmvlies van de geïnfecteerde persoon. De herpesinfectie kan ook op het eigen lichaam worden verspreid. Belangrijk om te weten is dat de aandoening ook overdraagbaar is als er geen symptomen, zoals blaasjes, zichtbaar zijn. 

50 tot 70 % van de mensen is drager van het herpesvirus. Nadat de klachten zijn verdwenen blijft het in sluimerende toestand in het lichaam aanwezig. Vervolgens kan het virus weer worden ‘geactiveerd’ in een periode dat u minder gezond leeft of als uw weerstand laag is om andere redenen zoals medicijngebruik.  

Welke vormen van herpes genitalis zijn er? 

Herpes, voluit Herpesviridae, is een virus dat tot ziektes leidt bij mensen en dieren. De ziektes die het virus kan veroorzaken bij de mens zijn onder andere waterpokken, gordelroos, herpesstomatitis, herpesfijt (aan de vingers), herpes labialis (koortslip) en herpes genitalis.  

Herpes genitalis is een soa die over het algemeen wordt veroorzaakt door het herpessimplexvirus type 2. Kenmerkend voor het herpesvirus is dat het latent aanwezig blijft in het lichaam en zich zo nu en dan openbaart. Als het virus actief is uit het zich door klachten als jeuk, roodheid op de huid en slijmvliezen en blaasjes rondom de geslachtsorganen. Dit kan gepaard gaan met koorts, vermoeidheid, opgezette klieren. 

Na een eerste uitbraak van het virus, kan er opnieuw een episode met klachten optreden. Dit treedt in 90% van de gevallen op binnen het eerste jaar. De uitbraak wordt vaak uitgelokt onder invloed van stress en vermoeidheid. Hiernaast zijn ook zonlicht, griep en menstruatie mogelijke ‘triggers’ voor het virus. 

Re-infectie wordt voorkomen doordat na de eerste infectie antistoffen worden aangemaakt. De hevigheid is het grootst bij de eerste infectie omdat de antistoffen gedeeltelijk kruisbescherming bieden.  

De psychische aspecten 

Een groot aantal mensen krijgt te maken met een soa in hun leven. Helaas zit het onderwerp nog wel in de taboesfeer. Er wordt vaak gedacht dat iemand die een soa heeft een losbandig seksleven heeft gehad. Het is lastig om hiermee om te gaan, en vergt veel moed om erover te praten. Ook als de klachten van herpes genitalis verdwenen zijn, blijft het virus aanwezig in het lichaam. Het besef dat je er niet meer vanaf komt, kan ook erg zwaar zijn. Het is belangrijk dat het bespreekbaar wordt gemaakt, zodat mensen zich niet meer gestigmatiseerd hoeven te voelen. Het lastige bij Herpes genitalis is dat je het te allen tijde, ook als het virus ‘in ruste’ is, kunt overdragen. Ook al is de kans erg klein, omdat je al een tijd geen klachten hebt gehad, moet je een bedpartner er altijd over vertellen. Dit kan veel spanning met zich meebrengen. 

Hoe kunt u herpes genitalis herkennen? 

De meeste mensen merken niet dat ze het herpes virus hebben opgelopen. Als er wel klachten optreden, dan komen deze meestal een week na de besmetting tot uiting. 

De eerste besmetting, oftewel primaire bestemming, geeft de meeste klachten. 

Herpes genitalis kan leiden tot een groot aantal klachten, zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn en pijnlijke gezwollen lymfeklieren. Hiernaast veroorzaakt het klachten bij de geslachtsorganen, zoals rode uitslag met daarin blaasjes gevuld met helder vocht. De klachten van een primaire infectie bij vrouwen bestaat uit: pijn, jeuk, moeite met plassen, vaginale afscheiding en lymfeklierzwellingen. Bij mannen gaat de infectie soms ook gepaard met een ontsteking van de urinebuis. De blaasjes zijn vaak heel pijnlijk. 

Kan ik zelf iets doen tegen herpes genitalis? 

Raadpleeg direct een arts als u vermoedt dat u herpes genitalis heeft. De arts kan vrij snel vaststellen of het om deze aandoening gaat. Indien nodig neemt hij met een wattenstokje wat vocht uit de blaasjes af voor onderzoek in het laboratorium. 

Het is belangrijk dat u niet met uw handen in contact komt met de blaasjes. U kunt de infectie namelijk via uw handen overdragen. Seksueel contact wordt afgeraden als u deze infectie hebt. De wondjes hebben tijd nodig om te genezen. Als u toch seksueel actief bent terwijl u klachten heeft, zorg dan dat u een condoom gebruikt. De kans dat u het virus overdraagt neemt hiermee aanzienlijk af.  

Als u een koortslip (herpes labialis) hebt, vermijd dan orale seks. Bespreek met uw partner dat u herpes hebt, ongeacht of het om een actieve of een latente vorm gaat.  De kans dat u ook een andere soa hebt opgelopen is aanwezig. Door de blaasjes is het lichaam vatbaarder voor het krijgen van andere soa’s. 

Een herpesinfectie bij iemand die zwanger is, kan heel soms leiden tot een miskraam of een vroeggeboorte. Het risico op complicaties is het grootst als het virus 4-6 weken voor de uitgerekende datum opgelopen wordt. Besmetting van het kind is alleen mogelijk als de vrouw lijdt aan actieve herpes hebt op het moment van de bevalling. Het kind kan tijdens de bevalling besmet raken en in sommige gevallen is het dan noodzakelijk om een keizersnede uit te voeren. 

Wat zijn de behandelingen? 

De klachten bij herpes gaan vanzelf over, maar bij een hevige acute aanval wordt wel medicatie voorgeschreven. Het herpesvirus blijft sluimerend aanwezig in je lichaam nadat de klachten over zijn. Het virus kan nog niet gedood worden door medicatie, maar de meest ernstige klachten kunnen wel geremd worden met tabletten, bijvoorbeeld het middel valaciclovir. De kans dat de medicijnen effectief zijn is groter als er eerder mee wordt gestart. Dus zodra u klachten hebt, moet u direct advies inwinnen bij een arts. Bij regelmatig terugkerende herpesaanvallen wordt ook medicatie aangeraden om de verschijnselen af te remmen en te verminderen. We bespreken hieronder welke medicijnen geadviseerd worden. 

  • Valaciclovir 500 mg p.o., 2 dd gedurende 5 dagen; OF 
  • Aciclovir 200 mg p.o., 5 dd gedurende 5 dagen; OF 
  • Aciclovir 400 mg p.o., 3 dd gedurende 5 dagen; OF 
  • Famciclovir 250 mg p.o., 3 dd gedurende 5 dagen. 

 

Medicijnen 

Antivirale middelen 

Antivirale middelen remmen de groei van het virus dat de herpes genitalis veroorzaakt. Hierdoor zullen de klachten na een paar dagen afnemen. Het virus blijft echter wel in het lichaam aanwezig en kan daarom opnieuw de kop opsteken.  

Voorbeelden van antivirale middelen: aciclovir, famciclovir en valaciclovir. 

Als de symptomen wijzen op een primaire infectie, dan wordt er doorgaans 5 dagen na de start van de symptomen gestart met medicatie. Het is belangrijk om patiënten met antivirale therapie te behandelen, want patiënten kunnen ernstige of langdurige klachten ontwikkelen door een primaire herpesinfectie. Recidieven, na de primaire infectie, gaan over het algemeen met minder klachten gepaard.  

Zinkoxide 

Zinkoxide heeft een samentrekkend en beschermend effect op de huid. Sommige varianten verminderen ook de jeuk of werken verkoelend. Dit is vaak het geval als zinkoxide in crème of pasta is verwerkt. 

Alternatieve behandelingen 

Er worden op dit moment vaccins ontwikkeld tegen het HSV-virus. Het vaccin dat in ontwikkeling is heet trivalent vaccin. Het vormt drie antistoffen die zich aan eiwitten op het virus binden, waardoor het virus onschadelijk gemaakt kan worden. Zo kan het afweersysteem het virus zelf uitschakelen. 

Als u op zoek bent naar alternatieve geneeswijzen in plaats van of naast medicatie, dan kunt u gebruikmaken van bepaalde oliën waaraan antivirale kwaliteiten worden toegedicht. Een aantal hiervan zijn: kokosolie, oregano olie, olijfolie-extract. Dit is echter niet wetenschappelijk bewezen. Belangrijk is dat u uw lichaam in acht neemt en goed let op een gezonde en gebalanceerde voeding. 

Leefstijl veranderingen 

Herpes is een soa, en daarom is het altijd behoorlijk schrikken als het geconstateerd wordt. De klachten die het geeft, blaasjes, roodheid en jeuk, zijn bovendien erg vervelend en roepen vaak een gevoel van schaamte op. 

Als u van uzelf weet dat u drager bent van het virus is het van belang dat u dit bespreekt met uw partner of aan degene met wie u seksueel actief bent geweest. Bewustwording bij u en uw partners helpt om te voorkomen dat het virus zich verder verspreidt.  

Als u het virus eenmaal hebt, dan kan het in periodes dat uw weerstand is verlaagd weer de kop opsteken. Zorg daarom dat u gezond leeft, en let daarbij vooral op uw voeding en uw nachtrust. 

 

Bronnen:

SOA Aids Nederland. https://www.soaaids.nl/nl/soas/meest-voorkomende-soas/herpes-genitalis

RIVM. https://www.rivm.nl/herpes-genitalis

Vulva Poli. https://vulvapoli.nl/informatie/31-herpes-genitalis

Dokter dokter. https://www.dokterdokter.nl/aandoening/herpes-genitalis/item1545

SOA Aids Nederland. https://www.soaaids.nl/nl/soas/meest-voorkomende-soas/herpes-genitalis/de-9-grootste-mythes-over-herpes

Huidziekten. https://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/soaherpesgenitalis.htm

Wikipedia. https://nl.wikipedia.org/wiki/Herpesvirussen

Thuisarts. https://www.thuisarts.nl/herpes-genitalis/ik-heb-herpes-genitalis

Apotheek.nl https://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/herpes-genitalis#welke-medicijnen-worden-gebruikt-bij-herpes-genitalis

Centrale Commissie Dierproeven. https://www.centralecommissiedierproeven.nl/onderwerpen/niet-technische-samenvatting/fundamenteel-onderzoek/nts-2015211-vaccin-herpes

Wibnet. https://wibnet.nl/geneeskunde/medicijnen/herpesvaccin-staat-voor-de-deur

Alternatieve Therapieen. https://www.alternatieve-therapieen.nl/ziektes/herpes/

Optimale gezondheid. https://www.optimalegezondheid.com/herpes-behandelen-met-4-natuurlijke-middelen/

Volkskrant. https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/herpes-drager-is-geen-seksuele-wildebras~b8dd68ba/

RIVM. https://lci.rivm.nl/richtlijnen/herpessimplexvirusinfecties

HPV Test. http://www.hpvtest.nl/about-hpv/hpv-faqs/#Is-HPV-different-from-other-sexually-transmitted-diseases-STDs-like-herpes-and-HIV