Directly go to the content
Middenrifbreuk
  • Aandoening

Middenrifbreuk

Wat is een middenrifbreuk?

Het middenrif is een koepelvormige spierplaat die de buik- en borstholte van elkaar scheiden. Het voorkomt dat buikorganen zoals de maag en darmen in de borstholte worden geduwd. In de borstholte zitten onder andere het hart en de longen.

In het middenrif zit een kleine opening. Hier lopen de slokdarm, aderen en zenuwen doorheen. Normaal gesproken ligt de slokdarmsluitspier ter hoogte van het middenrif.

We spreken van een middenrifbreuk wanneer de opening in het middenrif wijder is dan normaal.

Wanneer geeft een middenrifbreuk klachten?

Een middenrifbreuk komt vaak voor. In Westerse landen heeft circa 40% van mensen boven de 60 een middenrifbreuk.

Veel mensen weten echter niet dat zij dit hebben omdat een middenrifbreuk lang niet altijd klachten geeft. Deze ontstaan pas wanneer een gedeelte van de maag door de vergrote opening in het middenrif heen gaat, waardoor de slokdarmkringspier in de borstholte komt te liggen. Dit kan voor kortere of langere tijd gebeuren. Een mogelijk gevolg hiervan is dat de slokdarmsluitspier minder goed sluit. Hierdoor kunnen maagsappen makkelijker de slokdarm instromen. Dit kan brandend maagzuur veroorzaken. De medische term hiervoor is ‘reflux’, wat letterlijk ‘terugstroming’ betekent.

De officiële naam van een middenrifbreuk is ‘hernia diafragmatica’.

Er zijn grofweg twee soorten middenrifbreuken te onderscheiden:

    _x000D_
  1. Type I: Dit type treedt op wanneer de slokdarmkringspier en het bovenste deel van de maag zich via de opening in het middenrif naar de borstholte verplaatsen. Het bovenste deel van
    de maag kan zich heen en weer tussen de buik- en borstholte verplaatsen;
  2. _x000D_

  3. Type II: Ook nu heeft de slokdarmkringspier en een deel van de maag zich naar de borstholte verplaatst, maar kunnen niet meer spontaan terugzakken naar de buikholte.
  4. _x000D_

Wat veroorzaakt een middenrifbreuk?

Bij sommige mensen is een middenrifbreuk aangeboren. Het is het gevolg van een stoornis in de ontwikkeling van het middenrif. Dit kan een zeer ernstige aandoening zijn, waarbij de opening in het middenrif zo groot is dat bijvoorbeeld de dunne of dikke darm en/ of de milt in de borstholte terechtkomen.

Organen kunnen hierdoor bekneld raken. Deze aangeboren, levensbedreigende vorm van een middenrifbreuk wordt ‘Congenitale Hernia Diafragmatica (GHD) genoemd.

Leeftijd of een ongeval

Wanneer een middenrifbreuk op latere leeftijd ontstaat, kan dit het gevolg zijn van een ongeval of een verslapping van het middenrif door ouderdom.
Naarmate mensen ouder worden, kunnen de spieren in het lichaam slapper worden. Wanneer het middenrif verslapt, kan de opening hierin groter worden en een middenrifbreuk ontstaan.

Verhoogde druk in de buik

Een middenrifbreuk kan ook ontstaan door een verhoogde druk in de buik. Dit kan bijvoorbeeld komen door een toegenomen hoeveelheid vetweefsel in de buik, aanhoudend hoesten, te hard persen tijdens de stoelgang, zwangerschap en een abnormale vochtophoping in de buikholte (ascites).

De symptomen van een middenrifbreuk

Een veelvoorkomend symptoom van een middenrifbreuk is zuurbranden (brandend maagzuur): door een slecht sluitende slokdarmkringspier stroomt de maaginhoud omhoog, de slokdarm in.

De klachten die hiermee gepaard kunnen gaan zijn:

    _x000D_
  1. Zure oprispingen: maagsap en eten kunnen tot in de mond omhoog komen;
  2. _x000D_

  3. Boeren;
  4. _x000D_

  5. Een pijnlijk, branderig gevoel op de borst ;
  6. _x000D_

  7. Het gevoel dat het eten in de keel blijft steken;
  8. _x000D_

  9. Pijn bij slikken;
  10. _x000D_

  11. Heesheid;
  12. _x000D_

  13. Een droge hoest;
  14. _x000D_

  15. Een slechte adem;
  16. _x000D_

  17. Soms bloedarmoede.
  18. _x000D_

Hoe wordt een middenrifbreuk vastgesteld?

Bovenstaande symptomen zijn een aanwijzing voor een middenrifbreuk die op later leeftijd ontstaat. Wanneer uw huisarts door uw klachten een middenrifbreuk vermoedt, zal hij u doorverwijzen voor nader onderzoek.

_x000D_

Een middenrifbreuk kan met de volgende onderzoeken worden aangetoond:

_x000D_

    _x000D_
  1. Röntgenfoto van de borstholte (slikfoto): Voorafgaand aan dit onderzoek wordt een contrastmiddel (bariumpap) gedronken. Hierdoor zijn de slokdarm en de maag goed te zien op de röntgenfoto;
  2. _x000D_

  3. Gastroscopie: met een endoscoop (een flexibele slang, waarop een kleine videocamera en een lampje zijn bevestigd) wordt een kijkonderzoek van de maag uitgevoerd. De endoscoop wordt via de mond ingebracht. Wanneer een gedeelte van de maag in de borstholte ligt, ziet de arts een soort ‘bovenmaag’;
  4. _x000D_

  5. Zuurgraadmeting van de slokdarm: Bij dit onderzoek wordt het terugvloeien van maagzuur in de slokdarm gemeten. De meting gebeurt met een dun slangetje waarop een sonde zit, die in verbinding staat met een klein opnameapparaatje. Het slangetje wordt via de neus in de slokdarm geschoven.
  6. _x000D_

Hoe wordt een middenrifbreuk behandeld?

De behandeling van een middenrifbreuk bestaat meestal uit het bestrijden van de refluxklachten.

Maagzuurremmers

De arts kan maagzuurremmers voorschrijven om het brandend maagzuur te verminderen. Deze medicatie zorgt ervoor dat het maagsap minder zuur wordt, waardoor het ontstaan van ontstekingen en beschadigingen aan de slokdarm worden voorkomen. Al bestaande ontstekingen en beschadigingen kunnen door maagzuurremmers beter genezen.

Leefstijladviezen

Daarnaast zal de arts leefstijladviezen geven, zoals niet roken, het vermijden of matig nuttigen van alcohol, koffie, chocolade en vet en scherp eten. Andere levensstijlrichtlijnen bij randend maagzuur zijn bijvoorbeeld: niet eten binnen 2-3 uur voor het naar bed gaan, het vermijden van bukken, vooroverhangen en het dragen van strakke broeken, riemen en gordels. Bij overgewicht is het raadzaam om af te vallen.

Operatie

Als ondank de bovenstaande maatregelen de refluxklachten niet (genoeg) verminderen, kan een ‘anti-reflux’ kijkoperatie overwogen worden. Bij deze ingreep wordt het bovenste deel van de maag als een soort manchet om de onderkant van de slokdarm heen ‘gedraaid’. Hierdoor kan de maag zich niet meer via de middenrifbreuk naar de borstholte verplaatsen.