Directly go to the content
Testosteron tekort
  • Algemeen

Testosteron tekort

Testosteron is een hormoon dat zowel door het mannelijk als het vrouwelijk lichaam wordt geproduceerd. Maar de rol van testosteron is veel duidelijker in het mannelijk lichaam, waar het in minstens tien keer grotere concentraties voorkomt dan bij vrouwen. In de pubertijd zorgt het voor de ontwikkeling van de geslachtskenmerken bij jongens en het helpt sperma aan te maken en spiermassa op te bouwen.

Oorzaken

In uitzonderlijke gevallen wordt een man geboren met een laag testosteronniveau, omdat de hersenen niet de hormonen aanmaken die de testikels stimuleren om testosteron te produceren, of omdat de testikels geen testosteron kunnen produceren. Een man kan ook later te maken krijgen met een testosteron tekort. Dit kan verschillende oorzaken hebben, uiteenlopend van een niet-ingedaalde testikel, een hersentumor of de bof, tot bijwerkingen van medicijnen of de behandeling van kanker (chemotherapie en radiotherapie).

Leeftijd

Maar het overgrote deel van de mannen met een testosteron tekort zijn gewone, gezonde mannen die de onvermijdelijke gevolgen van het ouder worden ondervinden. Het testosteronniveau bereikt een piek als de man in zijn twintiger jaren is en neemt vanaf de leeftijd van dertig geleidelijk af. Tegen de tijd dat ze veertig zijn heeft 10-30% van de mannen al een tekort en dit aantal neemt alleen maar toe met de leeftijd. Het probleem wordt groter en komt vaker voor.

Symptomen

De meest merkbare symptomen van testosteron tekort zijn:

  1. Minder zin in seks (lager libido);
  2. Minder goede erecties (vooral in de ochtend);
  3. Verminderd genot tijdens seks.
  4. Depressie, als gevolg van een combinatie van verminderde energie, concentratie en geheugen.
  5. Afname van spiermassa. Gezien de invloed van testosteron op spierontwikkeling betekent een daling van testosteron ook een afname van spiermassa, resulterend in het figuur dat wordt geassocieerd met oudere mannen.
  6. Verder wijst onderzoek erop dat testosteron tekort kan leiden tot een zwakke ruggengraat.

Het is moeilijk om vast te stellen in hoeverre het tekort normaal is en hoort bij het ouder worden, en in hoeverre het een medische aandoening is die behandeld moet worden. Momenteel wordt het testosteronniveau vastgesteld aan de hand van een testosteron bloedonderzoek en wordt gekeken of het afwijkt van het normale niveau. Als het testosteronniveau heel laag is of als een man erg veel last heeft van de symptomen (ongeacht de uitslag) wordt een behandeling voorgeschreven.

Behandeling

Behandeling houdt simpelweg in dat het testosteron tekort wordt aangevuld. Dit is echter niet zo eenvoudig als het lijkt, vanwege de mogelijke effecten op de lange termijn. Toediening van testosteron – in de vorm van een injectie of gel – heeft op de korte termijn bijwerkingen als vette huid en vocht vasthouden, maar de vrees bestaat dat het op de langere termijn kan bijdragen aan prostaatkanker (door een hogere concentratie van het Prostaat Specifiek Antigen (PSA)) en het risico op een hartinfarct kan vergroten (doordat het bloed dikker wordt).

Raadpleeg daarom altijd eerst een arts om te kijken of testosteronvervanging een geschikte therapie is voor u. Is de therapie niet geschikt voor u of twijfelt u over de therapie? Er zijn ook andere manieren om uw testosteronniveau veilig te verhogen: neem vitamine D, doe korte intensieve oefeningen (ongeveer 20 minuten) en neem extra zink. Het klinkt misschien als een lijstje goede voornemens, maar het zou zomaar eens dé manier kunnen zijn om u op een veilige manier beter te voelen.

© Syed Z Arfeen
Medisch adviseur
Maart 2015