Afvallen | Veelgestelde vragen


Hoe ontstaat obesitas?


Het ontstaan van overgewicht of obesitas komt voort uit het feit dat de hoeveelheid energie die iemand per dag tot zich neemt groter is dan de hoeveelheid energie die die persoon per dag verbruikt. Ons lichaam verbruikt per dag, afhankelijk van onder andere onze ruststofwisseling, leeftijd, gewicht, geslacht en mate van lichaamsbeweging, een bepaalde hoeveelheid energie.

De hoeveelheid energie die we per dag verbranden is tot op zekere hoogte te beïnvloeden. Door meer te bewegen zal meer energie worden verbruikt. De hoeveelheid energie die in rust wordt verbruikt (de ruststofwisseling) is echter nauwelijks te beïnvloeden, en is bij de één hoger dan bij de ander. Daardoor kan het voorkomen dat u dagelijks minder energie verbruikt dan iemand anders, ondanks dat diegene evenveel aan lichaamsbeweging doet, net zo oud en van hetzelfde geslacht is.

De hoeveelheid energie die mensen door te eten tot zich nemen, varieert sterk van persoon tot persoon. De hoeveelheid energie die ze per dag verbruiken dus ook. Wanneer u meer calorieën verbruikt dan dat u via de voeding binnen krijgt, dan zal u gewicht verliezen. Als u meer calorieën binnen krijgt via de voeding dan dat u verbrandt, dan zal u in gewicht toenemen. Het is dan ook belangrijk het voedings- en bewegingspatroon dusdanig aan elkaar aan te passen, dat er een evenwicht is tussen energie-inname en energieverbruik.

Welke mogelijkheden van behandeling zijn er?


Het succesvol tegengaan van overgewicht of obesitas vereist een multidisciplinaire aanpak. De kans op blijvend resultaat neemt toe wanneer voedings- en bewegingsadviezen en eventuele behandeling met medicijnen worden gecombineerd.

Wat houdt afvallen eigenlijk in?


Het menselijk lichaam heeft voor zijn functioneren energie nodig. Deze energie wordt geleverd door ons voedsel. Wanneer u evenveel energie (kcal) eet als het lichaam nodig heeft, dan blijft u op gewicht. Als u echter minder kcal eet dan het lichaam nodig heeft, dan worden de vetreserves aangesproken. Hierdoor valt u af. Het is wel van belang om niet te weinig te eten. Over het algemeen geldt dat 1200 kcal per dag de minimale hoeveelheid energie is, waarbij alle benodigde voedingsstoffen nog aanwezig zijn in het dagmenu. Daarom is het belangrijk om minstens 1200 kcal per dag te gebruiken wanneer u af wilt vallen.

Hoeveel kilo's moet ik afvallen?


Wanneer je af wilt vallen is het van belang om een realistisch doel voor ogen te houden. Al bij 10% gewichtsverlies wordt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes mellitus type 2, etc. al sterk verkleind. Daarom wordt over het algemeen geadviseerd om 10% van het gewicht te verliezen en dit ook te behouden. Wanneer dat een periode goed gaat, kan altijd nog gekeken worden of meer gewichtsverlies mogelijk is.

Wie kan mij hulp geven bij het afvallen?


Een arts kan professioneel advies geven, hij is degene die u eventueel medicatie kan geven en/of door kan verwijzen naar een diëtiste. Het is verstandig om af te vallen onder begeleiding van een diëtiste. De diëtiste kan je een persoonlijk voedingsadvies geven, waarmee je blijvend kunt afvallen en dat aansluit op jouw leefgewoonten. Wanneer je zelf zou gaan diëten is de kans groot dat je voeding onvolwaardig wordt en dat het lastig vol te houden is. Dit is dus niet aan te raden. Verder kan een diëtiste je ook begeleiding geven bij het afvallen. Door regelmatig, bijvoorbeeld eenmaal per maand, even langs te gaan voor een controlegesprek is het wat gemakkelijker om het advies vol te houden. Daarnaast is het verstandig om een afspraak bij de huisarts te maken.

Wat is gezond eten?


Gezond eten houdt in dat men een zodanige voeding kiest, dat per dag ongeveer alle aanbevolen hoeveelheden aan voedingsstoffen gehaald worden. Daarom worden voor een volwassene de volgende voedingsmiddelen per dag aangeraden:

  • Brood: 5 - 7 sneetjes
  • Aardappelen: 3 - 5 kleine (200 - 300 g) /OF: Pasta/ Rijst: 4 opscheplepels
  • Groente: 3 - 4 groentelepels (gaar, 150 - 200 g)
  • Fruit: 2 stuks (200 g)
  • Melk en melkproducten: 2 - 3 glazen (300 - 450 ml)
  • Kaas: 1 - 2 plakken
  • Vlees/ vis/ kip/ ei/ tahoe of tempe: 100 g (75 g gaar)
  • Vleeswaar: 1 - 2 plakjes (15 - 30 g)
  • Halvarine voor op brood: 5 g per snee
  • Margarine of olie voor de bereiding: 15 g
  • Vocht: 1,5 liter


Wanneer je deze hoeveelheden voedingsmiddelen aanhoudt, dan eet je gezond. Het is niet noodzakelijk om iedere dag vlees te eten. Je kunt ook vervangen door bijvoorbeeld een ei of peulvruchten met noten; dat levert ook de noodzakelijke eiwitten.

LET OP: Dit is gebaseerd op de Nederlandse schijf van vijf. Tegenwoordig verschijnen hier en daar berichten dat deze gedeeltelijk achterhaald is. Voor meer informatie hierover kunt u op de volgende site kijken ( klik hier ).

Hoeveel moet ik per dag drinken?


Het is verstandig om per dag minstens anderhalve liter te drinken. Het liefst in de vorm van water, maar ook thee, koffie, vruchtensap, frisdrank, limonade, melk en drinkyoghurt tellen mee. Vrijwel alles wat je op een dag drinkt telt dus mee voor die anderhalve liter. Wanneer je snel last krijgt van je maag is het verstandig om het drinken goed over de dag te verdelen. Dus steeds een kopje of een klein glaasje, in plaats van een grote beker of een groot glas in één keer. Wanneer je eens wilt kijken of je per dag die anderhalve liter haalt, kun je dit eens op een eenvoudige manier bepalen. Je zet 's ochtends een met water gevulde fles van anderhalve liter klaar en steeds als je iets te drinken neemt, schenk je dezelfde hoeveelheid ook uit deze fles. Op deze manier kun je aan het einde van de dag zien of je de gewenste hoeveelheid hebt gedronken.

Wat zijn verantwoorde tussendoortjes?


Over het algemeen wordt aangeraden om per dag niet vaker dan vier maal iets tussendoor te gebruiken. De volgende tussendoortjes zijn verantwoord: alle soorten fruit, een plakje ontbijtkoek, een eierkoek, een krentenbol, een mueslibol, een soepstengel, Japanse zoutjes of zoute sticks. Ook toastjes besmeerd met een 20 smeerkaas of belegd met een magere vleeswarensoort (bijvoorbeeld rosbief of fricandeau) zijn verantwoorde tussendoortjes.

Hoe kan het dat ik na verloop van tijd minder afval?


Dit komt omdat ons lichaam, wanneer we afvallen, geleidelijk aan minder energie gaat verbruiken, doordat het minder kilos bij zich hoeft te dragen. Stel, je krijgt per dag 1500 kcal binnen, en je verbrandt er 1700. Je valt dan dus langzaam maar gestaag af. Doordat het lichaam door het afvallen minder kilos mee hoeft te dragen gaat het langzaam aan steeds minder verbranden. Op een gegeven moment bereik je een punt waarbij het lichaam per dag nog maar 1500 kcal verbrandt. Je eet nog steeds hetzelfde, ook 1500 kcal. Dan krijg je dus evenveel energie binnen als dat je verbrandt, en blijf je dus op gewicht: je valt niet af en komt niet aan. Wanneer je een dergelijk punt hebt bereikt en je wilt nog meer afvallen, dan kan het noodzakelijk zijn de voeding nog wat verder aan te passen.

Een diëtiste kan u hierbij goed begeleiden. Gewichtsverlies en het behoud van je gewicht op lange termijn is alleen te realiseren met behulp van een totaalaanpak waarin aandacht wordt besteed aan goede motivatie, een persoonlijk voedingsadvies door een diëtiste, voldoende lichaamsbeweging en eventueel medische ondersteuning door een arts. Het is aan te raden om samen met een arts of diëtiste te bespreken wat voor u op de lange termijn de beste methode is om gewicht te verliezen en het resultaat te behouden op lange termijn

Welke medicijnen zijn er?


Voorheen waren er drie medicijnen om het afvallen te ondersteunen: Acomplia, Reductil en Xenical. Van deze drie middelen is nu alleen de laatste nog leverbaar, van de andere twee middelen is inmiddels door de EMEA de handelsvergunning opgeschort. De reden is dat de voordelen van het gebruik volgens de EMEA niet opwegen tegen de risico`s.

Xenical biedt een effectieve ondersteuning bij het afvallen door de opname van vet uit het voedsel te verminderen. Dit bereikt Xenical doordat de werkzame stof (orlistat) de enzymen die vet uit het voedsel afbreken deels te blokkeren. Hierdoor verlaat tot 30% van het vet in het voedsel onverteerd het lichaam. Dit geeft een sterke ondersteuning bij het afvallen.