Als de prostaat vergroot is maar verder weinig klachten veroorzaakt, dan zal de arts kiezen voor een afwachtend beleid. Dat betekent dat u op controle blijft bij de uroloog. Deze arts houdt dan uw PSA-waarde in de gaten en checkt ook regelmatig de omvang van de prostaat. Deze behandelmethode wordt ‘waakzaam afwachten’ genoemd. Zolang de klachten niet teveel overlast veroorzaken, hoeft er dus niets te gebeuren. Heeft u wel heel veel last van plasklachten door een goedaardige prostaatvergroting, dan zijn er verschillende behandelopties. U kunt bijvoorbeeld medicijnen krijgen. Maar u kunt ook geopereerd worden aan de prostaat.
Medicijnen
Bij een medicamenteuze behandeling van prostaatklachten schrijven artsen vaak eerst een zogenaamde alfa 1-blokker voor. Medicijnen uit deze groep ontspannen de gladde spieren in de urinebuis en de prostaat. Hierdoor kan de urine wat makkelijker door de plasbuis vloeien. Geneesmiddelen die tot de alfa 1-blokkers behoren, zijn bijvoorbeeld alfuzosine, doxazosine en tamsulosine. Zijn de klachten na 6 weken nog altijd niet verbeterd, dan heeft het geen zin om de medicatie te blijven gebruiken.
Een ander medicijnsoort die wordt gebruikt bij de behandeling van een goedaardige prostaatvergroting is de 5-alfa reductaseremmer. Medicijnen uit deze groep laten de prostaat enigszins slinken. Daardoor neemt de beknelling van de plasbuis wat af en verminderen de plasklachten. Meestal wordt het medicijn samen met een alfa 1-blokker gegeven. Geneesmiddelen uit de groep 5-alfa reductaseremmers zijn bijvoorbeeld finasteride en dutasteride. Ook hier geldt: verminderen de klachten na een aantal weken niet, dan kunt u het middel beter niet blijven gebruiken. Medicijnen tegen een prostaatvergroting kunnen ook bijwerkingen geven, al krijgt niet iedereen die het middel slikt daar last van. Bijwerkingen van alfa 1-blokkers zijn bijvoorbeeld maagdarmklachten en hoofdpijn. Bijwerkingen van 5-alfa reductaseremmers zijn onder andere erectieproblemen en minder zin om te vrijen.
Operatie
Een chirurgische ingreep wordt toegepast als medicijnen niet genoeg helpen tegen de prostaatklachten. Een prostaatoperatie wordt meestal uitgevoerd door een instrument in de plasbuis te brengen. Van daaruit wordt er prostaatweefsel verwijderd door middel van wegbranden, laseren of verdampen. Zo ontstaat er meer ruimte voor de plasbuis en kan de urine beter doorstromen. Een enkele keer wordt de ingreep via de buikwand gedaan. Na de operatie duurt het nog een aantal weken voordat het effect optimaal is. De meeste mannen merken na drie maanden dat de plasproblemen verdwenen zijn. Een prostaatoperatie heeft meestal geen gevolgen voor het erectievermogen. Bij mannen die voor de operatie al last hadden van erectieproblemen kunnen deze klachten echter wel iets toenemen. Wel houden de meeste patiënten na de ingreep last van een zogenaamd droog orgasme: er wordt geen sperma meer geëjaculeerd. Dat komt omdat de zaadvloeistof door de ingreep voortaan niet meer naar de plasbuis, maar richting de blaas stroomt. Het sperma wordt dan uitgeplast. Dit kan verder geen kwaad, maar heeft wel gevolgen voor de vruchtbaarheid. Heeft u nog een kinderwens, dan is het verstandig om dit voor de ingreep te bespreken met de uroloog.
Alternatieve behandelingen
Naast reguliere medicijnen, zijn er ook een groot aantal natuurlijke (voedings)middelen die een gunstig effect op de prostaat zouden hebben. De meest genoemde alternatieve middelen voor prostaatklachten zijn:
- Zaagpalmblad (Serenoa repens);
- Afrikaanse prunus (Pygeum Africanum);
- Afrikaanse aardappel (Hypoxis rooperi);
- Tomaat;
- Pompoenpit(olie);
- Brandnetel.
Er zijn ook preparaten verkrijgbaar die sommige van deze (of andere) middelen combineren.
Leefstijl veranderingen
Een gezonde leefstijl kan niet voorkomen dat de prostaat groter wordt. Het zorgt er echter wél voor dat u minder last heeft van de prostaatklachten. Ook kan een aangepaste lifestyle andere aandoeningen voorkomen of verminderen die op hun beurt weer plasklachten veroorzaken. Denk aan overgewicht, diabetes en obstipatie (verstopping). Een paar tips voor een gezonde(re) leefstijl:
- Drink minimaal 1,5 maar liever nog 2 liter per dag. Sommige mannen denken dat ze minder vaak hoeven te plassen als ze minder vocht innemen. Maar te weinig drinken verhoogt de kans op blaasontsteking en verstopping, waardoor u juist vaker naar het toilet moet;
- Drink overdag genoeg, maar drink liever niets meer vanaf twee uur voor het slapengaan. Zo hoeft u ’s nachts minder vaak te plassen;
- Een gezond eetpatroon met veel groenten, fruit en vezels helpt obstipatie (verstopping) te voorkomen;
- Let op uw gewicht. Probeer af te vallen als u te zwaar bent. Overgewicht kan plasklachten veroorzaken maar speelt ook een grote rol bij het ontstaan van diabetes type 2;
- Beweeg voldoende. Het verbetert uw conditie en verhoogt de weerstand. Bovendien helpt beweging om overgewicht te voorkomen of aan te pakken. U hoeft echt niet iedere dag naar de sportschool. Lekker buiten wandelen, tuinieren of een stukje fietsen is ook prima;
- Train uw bekkenbodemspieren. Als deze erg slap zijn, kan dat bijdragen aan plasproblemen zoals incontinentie (urineverlies). De huisarts kan u oefeningen geven die de bekkenbodemspieren versterken, of u doorsturen naar een bekkenbodemfysiotherapeut;
- Alcohol en cafeïne prikkelen de blaas. Laat sterke drank en koffie dus liever staan;
- Stel plassen niet te lang uit.
