Ból mięśni (stawów)

Ból mięśni może wystąpić w takich sytuacjach:

• Po wysiłku fizycznym;
• Po złej postawie;
• Po nietypowym wysiłku;
• Jako objaw grypy;
• Po zażyciu niektórych leków.

Ból mięśni po wysiłku może mieć dwie przyczyny. Pierwszy rodzaj pojawia się podczas ćwiczeń lub zaraz po nich. Nazywamy to zakwasami, na przykład po szybkim wchodzeniu i schodzeniu po schodach kilka razy z rzędu. To efekt uwolnienia dużej ilości kwasu mlekowego, którego organizm nie zdąży szybko usunąć. Drugi rodzaj bólu pojawia się dopiero po około 24 godzinach od wysiłku i wynika z intensywnego użycia mięśni. Wtedy powstają mikrouszkodzenia, drobne pęknięcia. Podczas naprawy tych mikrouszkodzeń organizm buduje nową masę mięśniową, więc mięśnie faktycznie rosną. Ból mięśni nie jest groźny, ale bywa uciążliwy. Warto poczekać, aż ból minie, zanim wrócisz do aktywności fizycznej.

Długie siedzenie w złej pozycji albo nietypowy wysiłek, do którego nie jesteś przyzwyczajony, też mogą powodować ból mięśni.

Osoby chore na grypę mogą mieć bóle mięśni nawet bez przeciążenia. To dlatego, że wytwarzane są substancje sygnałowe, które mają nas ostrzec, że jesteśmy chorzy. Również niektóre leki, na przykład na podwyższony cholesterol, mogą powodować ból mięśni.

Ból stawów może wystąpić w takich sytuacjach:

• W wyniku przeciążenia;
• Z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów;
• Z powodu zapalenia stawów;
• Po upadku lub urazie.

Przeciążenie, na przykład zbyt duże obciążenie stawu przez nadwagę, może powodować ból kolan. Częste powtarzanie tych samych ruchów przez dłuższy czas, jak obsługa myszki komputerowej, może prowadzić do bólu nadgarstka, łokcia albo ramienia. W niektórych sportach, jak tenis czy bieganie, stawy kolanowe i łokciowe też mogą być przeciążone.

Choroba zwyrodnieniowa stawów powoduje ból i sztywność stawów, głównie bioder, kolan i rąk. To dlatego, że ilość chrząstki się zmniejsza, więc kości przesuwają się względem siebie mniej płynnie. Zazwyczaj sztywność mija po kilku minutach ruchu. Zapalenie stawów to stan zapalny stawów, które wtedy są bolesne, opuchnięte, zaczerwienione, ciepłe i mniej ruchome. Może to występować przy dnie moczanowej, fibromialgii, reumatoidalnym zapaleniu stawów albo po zakażeniu bakteryjnym.

Ból stawów może być też skutkiem urazu, na przykład skręcenia kostki, stłuczenia albo naciągnięcia stawu.

Ból mięśni można podzielić na ten pojawiający się podczas lub zaraz po wysiłku fizycznym. Ból stawów może mieć różne przyczyny, ale objawy są często podobne.

Ból mięśni i stawów można poznać po takich objawach:

• Ból mięśni;
• Bolesne i sztywne stawy;
• Opuchnięte stawy;
• Ciepłe i zaczerwienione stawy;
• Ból przy ruchu lub zginaniu.

Ponieważ mięśnie i stawy są sztywne, czasem trudno wstać z krzesła. Codzienne czynności, jak zakupy, mogą być trudniejsze, bo siła mięśni jest mniejsza. Możesz też mieć problemy ze snem przez ból albo zamartwianie się, co prowadzi do problemów ze snem. Zmęczenie i ból wpływają na nastrój, co może prowadzić do obniżonego nastroju i problemów z koncentracją.

U niektórych osób z bólami mięśni i stawów objawy nasilają się, gdy jest zimno albo wilgotno. Jednak klimat, w którym mieszkasz, nie ma wpływu na pojawianie się bólu stawów, bo występuje on zarówno w ciepłych, jak i zimnych krajach. Zazwyczaj objawy ustępują, gdy jesteś w ciepłym kraju, ale może to być też związane z tym, że wtedy jesteś na wakacjach i bardziej się relaksujesz.Żeby postawić właściwą diagnozę i znaleźć przyczynę bólu, ważne jest, żeby ustalić, jak i kiedy zaczęły się objawy. Spróbuj też określić, kiedy objawy są najbardziej dokuczliwe. Lekarz rodzinny może postawić diagnozę na podstawie prostych testów. Czasem badanie wypada w „dobry” dzień, kiedy ból nie jest duży. To też zależy od tego, czy lekarz naciska mocno, czy lekko na bolesne miejsca. Wszystko to utrudnia postawienie diagnozy. Jeśli lekarz ma wątpliwości, robi się dodatkowe badania, na przykład rentgen albo badanie krwi. Często jednak przyczyna dolegliwości stawowych pozostaje nieznana albo nie dotyczy samego stawu, tylko przyczepów, torebki stawowej albo skóry wokół stawu. To może powodować podobne objawy.

Przy bólu mięśni możesz poprawić krążenie, pocierając bolące miejsce, biorąc ciepły prysznic albo idąc na masaż. Staraj się też regularnie ruszać, ale nie przeciążaj mięśni. Uważasz, że ból mięśni powodują leki, które bierzesz? Skontaktuj się wtedy z lekarzem rodzinnym.

Jeśli masz ból stawów, ważne jest, żeby pozostać aktywnym. Badania pokazują, że regularny ruch zmniejsza dolegliwości, a brak ruchu je nasila.

To też dobrze wpływa na nastrój. Najlepiej codziennie być aktywnym przez co najmniej 30 minut – wystarczy spacer, praca w ogrodzie albo jazda na rowerze. Jednego dnia będzie to łatwiejsze, innego trudniejsze. Na początku objawy mogą się nawet nasilić, gdy zaczniesz się więcej ruszać. Lekarz rodzinny może skierować cię do fizjoterapeuty albo terapeuty ruchowego, który ci w tym pomoże.

Ciepła kąpiel albo prysznic też mogą przynieść ulgę. Jeśli stawy są gorące, ulgę może dać ich schłodzenie. Użyj do tego mokrego ręcznika, ewentualnie z lodem, owiń nim bolący staw i zdejmij po 10 minutach. Możesz też użyć ice-packa. Czy ból stawów wynika z nadwagi? I przez to bolą cię kolana albo kostki? Wtedy jedynym sposobem na zmniejszenie bólu jest schudnięcie.

Nie ma leków przeznaczonych specjalnie na ból mięśni. Przy silnym bólu mięśni można wziąć paracetamol. Zazwyczaj ból ustępuje samoistnie po kilku dniach. Jeśli jednak nie mija, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym.

Nie ma też leków, które leczą ból stawów. W większości przypadków lekarz rodzinny albo reumatolog przepisuje leki przeciwbólowe, które mogą złagodzić objawy. Przykłady to:

• Paracetamol (ewentualnie z kodeiną albo kofeiną);
• Tramadol, opioid;
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).

Tramadol to lek przeciwbólowy o działaniu podobnym do morfiny i silnym działaniu przeciwbólowym. NLPZ to leki przeciwbólowe o lekkim działaniu przeciwzapalnym, dlatego często działają lepiej niż paracetamol przy zapaleniu stawów.

Leczenie alternatywne

Oprócz leków przeciwbólowych niektórzy wybierają leczenie alternatywne. Niektórym takie metody pomagają, ale nie ma naukowych dowodów na ich skuteczność. Przykłady to:

• Akupunktura;
• Homeopatia;
• Zioła i rośliny;
• Suplementy diety.

Przykłady ziół często stosowanych przez osoby z fibromialgią to: kurkuma, olej CBD i imbir. Możesz też wybrać suplementy diety z minerałami i witaminami, które są też w naszej diecie.

Dodatkowe ryzyka i skutki uboczne

Stosowanie paracetamolu z kodeiną zwiększa ryzyko zaparć i obniżenia sprawności psychomotorycznej. Skutki uboczne opioidów, takich jak tramadol, to senność i zaparcia. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą powodować problemy żołądkowe i uszkadzać żołądek oraz jelita. Nie należy brać więcej niż dwóch NLPZ jednocześnie.

Jak można zapobiegać bólowi mięśni i stawów?

Bólowi mięśni można zapobiegać, robiąc rozgrzewkę przed treningiem i schłodzenie po nim. Rozciąganie i rozluźnianie mięśni przygotowuje je do wysiłku. Bólowi stawów trudno zapobiec, ale warto stosować się do powyższych wskazówek, żeby jak najbardziej zmniejszyć dolegliwości.

https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/t/tramadol

https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/reumatoide_artritis

https://www.thuisarts.nl/gewrichtsklachten/ik-heb-last-van-mijn-gewrichten-wat-kan-zijn

https://reumanederland.nl/reuma/vormen-van-reuma/fibromyalgie