Podróże i profilaktyka

Nasze mózgi otrzymują informacje o położeniu ciała od oczu, mięśni, stawów oraz błędnika. Kiedy znajdujemy się w poruszającym się pojeździe, którego sami nie prowadzimy, mózg może zostać zdezorientowany sprzecznymi sygnałami. W odpowiedzi na tę dezorientację wysyła sygnał do żołądka, który wywołuje wymioty.

Choroba lokomocyjna to ogólne określenie trzech rodzajów dolegliwości:

• Choroba samochodowa: często występuje podczas długich podróży samochodem.

• Choroba powietrzna: w samolocie może być spowodowana różnicami ciśnienia, turbulencjami oraz startem i lądowaniem.

• Choroba morska: znane „morskie nogi” to zdolność adaptacji do kołysania na falach. Jeśli ich nie masz, ciągłe bujanie, zwłaszcza przy silnym wietrze, może wywołać silne nudności.

Choroba lokomocyjna często zaczyna się od zawrotów głowy, ziewania i/lub bólu głowy, po czym pojawiają się nudności, które mogą prowadzić do wymiotów. Częstym objawem jest również pocenie się. Możliwe jest, że doświadczysz tylko części tych objawów.

Jeśli wiesz, że możesz cierpieć na chorobę lokomocyjną, istnieje kilka środków zapobiegawczych, które możesz podjąć:

• Najlepszymi sposobami są: samodzielne prowadzenie pojazdu lub spanie. Jeśli to niemożliwe:

• Zjedz lekkostrawny posiłek przed podróżą. Unikaj głodówki, ponieważ może to pogorszyć objawy, a tłuste jedzenie jest trudne do strawienia przy chorobie lokomocyjnej.

• Podczas długich podróży staraj się spożywać lekkie posiłki trzy razy dziennie.

• Rozważ spożycie imbiru w postaci proszku lub herbaty. Imbir jest skutecznym środkiem na rozstrój żołądka.

• Unikaj alkoholu.

• W samochodzie lub autobusie najlepiej siedzieć z przodu i unikać jazdy tyłem. Na statku wybierz miejsce na rufie, a w samolocie w pobliżu skrzydeł.

• Nie czytaj, nie pisz ani nie korzystaj z internetu podczas jazdy. Może to nasilić nudności. Lepiej skupić wzrok na horyzoncie, co zmniejszy dezorientację mózgu.

• Zapewnij sobie świeże, chłodne powietrze.

Malaria to choroba występująca w strefach (sub)tropikalnych, wywoływana przez pasożyty. Zakażenie następuje poprzez ukąszenia komarów. Malaria powoduje gorączkę, bóle głowy, dreszcze i bóle mięśni. Może być również śmiertelna, dlatego potencjalne skutki uboczne tabletek przeciwmalarycznych są mniej groźne niż ryzyko zakażenia malarią. Istnieje wiele rodzajów leków przeciwmalarycznych, które działają na różne sposoby. Ich działanie polega na zabijaniu pasożytów malarii, zwalczaniu gorączki i zapobieganiu atakom malarii.

Jeśli wybierasz się do krajów, w których istnieje ryzyko malarii, prawdopodobnie zostaną Ci zalecone tabletki przeciwmalaryczne. Istnieje kilka rodzajów tych leków, w zależności od miejsca podróży i Twojej sytuacji zdrowotnej. Chociaż znanych jest wiele skutków ubocznych tabletek przeciwmalarycznych, są one znacznie mniej groźne niż sama malaria.

Wybór leku zależy zazwyczaj od lokalnej odporności pasożytów. Do najczęstszych skutków ubocznych należą:

• szumy uszne

• zawroty głowy

• bóle głowy

• hipoglikemia (niskie stężenie glukozy we krwi)

• wysypka skórna i/lub swędzenie

• obrzęk powiek

Rzadziej występują wymioty, biegunka, bezsenność lub nadmierna senność oraz kaszel.

Tabletki przeciwmalaryczne przyjmuje się w formie kuracji. Ważne jest, aby ukończyć całą kurację. Jeśli w ciągu godziny po zażyciu tabletki wystąpią wymioty lub biegunka, skontaktuj się z lekarzem. Nie wystarczy przyjąć kolejnej tabletki, ponieważ jest to kuracja. Ważne jest również dostosowanie spożycia płynów. W przypadku wymiotów lub biegunki tracisz dużo płynów, które należy uzupełnić. Niestety, niewiele można zrobić, aby zapobiec skutkom ubocznym. Są one częścią leczenia, a rezygnacja z przyjmowania tabletek przeciwmalarycznych jest wysoce niewskazana. Malaria może mieć bardzo poważne konsekwencje.

Nie ma nic bardziej uciążliwego niż biegunka podczas wakacji. Zazwyczaj jest ona spowodowana zakażeniem bakteryjnym, wirusowym lub pasożytniczym. Ryzyko zakażenia wzrasta w wyniku:

• Spożycia skażonej żywności, takiej jak niemyte warzywa i owoce, niepasteryzowane produkty mleczne (sery, mleko, lody), niehigienicznie przygotowane owoce morza, surowe lub niedogotowane mięso.

• Spożycia skażonej wody lub wody nieprzeznaczonej do spożycia.

• Kontaktów z owadami, które mogą przenosić bakterie lub wirusy, np. muchami i komarami.

• Kontaktów z kałem lub śliną osoby chorej na biegunkę, co może wynikać z jej złej higieny lub zanieczyszczonych toalet i miejsc do mycia.

Zakażenie powoduje uszkodzenie lub zapalenie ściany jelita, co zakłóca jego funkcje. Jedną z kluczowych funkcji jelit jest zagęszczanie stolca. W przypadku biegunki funkcja ta jest zaburzona. Jelita wchłaniają mniej płynów z pożywienia, a zapalona ściana jelita traci dodatkowe płyny. Pokarm przemieszcza się szybciej przez jelita, co uniemożliwia prawidłowe wchłanianie składników odżywczych.

Biegunka podróżnych jest zwykle wynikiem infekcji jelitowej, spowodowanej zakażeniem bakteryjnym, wirusowym lub pasożytniczym. Zazwyczaj pojawia się w pierwszych dniach podróży. Objawia się nagle i trwa zwykle kilka dni. Charakterystyczne objawy to trzy lub cztery razy dziennie wodnisty stolec, często z towarzyszącymi skurczami jelit, nudnościami i czasami gorączką.

Najważniejsze zalecenia dotyczące zmniejszenia ryzyka biegunki podróżnych związane są z higieną:

• Jeśli kupujesz jedzenie na ulicy, upewnij się, że jest gorące lub suszone. Najlepiej jednak obierać żywność samodzielnie.

• Unikaj zimnych, surowych i niepasteryzowanych produktów spożywczych.

• Unikaj owoców morza, takich jak ostrygi, homary i krewetki.

• Upewnij się, że mięso, takie jak hamburgery i szaszłyki, jest dobrze ugotowane.

• Sprawdź jakość wody pitnej w kraju docelowym. W razie wątpliwości używaj wyłącznie wody butelkowanej z zapieczętowanym korkiem, również do mycia zębów.

• Zawsze myj ręce po skorzystaniu z toalety, przed gotowaniem i przed jedzeniem.

Jeśli już masz biegunkę podróżnych, ważne jest, aby przyjmować odpowiednią ilość płynów. Jak wspomniano wcześniej, jelita nie są w stanie prawidłowo wchłaniać płynów z pożywienia, co może prowadzić do poważnego odwodnienia. Pij dużo, aby szybko uzupełnić poziom płynów! Upewnij się, że Ty (lub chory towarzysz podróży) regularnie oddajesz mocz. Jeśli przez ponad 24 godziny nie oddajesz moczu lub robisz to w minimalnych ilościach, może to oznaczać problemy z nerkami. W takim przypadku natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Uwaga: jeśli przyjmujesz leki, w tym tabletki antykoncepcyjne, ich skuteczność może być znacznie zmniejszona z powodu biegunki i ewentualnych wymiotów. Jelita mogą nie wchłaniać substancji czynnych z leków. Skontaktuj się z lekarzem, aby podjąć odpowiednie działania.

Leki

Jeśli masz gorączkę lub krew w stolcu, skonsultuj się z lekarzem. Może to być bakteryjna biegunka wymagająca antybiotykoterapii. Jeśli biegunka utrzymuje się dłużej niż tydzień po powrocie, również skonsultuj się z lekarzem.

Alternatywne metody leczenia

W przypadku biegunki ważne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów. Unikaj kawy i alkoholu, ponieważ te napoje odwadniają organizm. Jeśli biegunka trwa długo (ponad 5 dni), zaopatrz się w ORS (Oral Rehydration Solution) w lokalnej aptece. ORS to roztwór soli i cukru, który rozpuszcza się w wodzie i pomaga uzupełnić płyny. Kup ORS, gdy tylko podejrzewasz, że go potrzebujesz – nie czekaj 5 dni.

Jeśli częste wizyty w toalecie są bardzo uciążliwe, możesz zastosować Loperamid (lub Loperamid-oksyd) dostępny pod różnymi nazwami handlowymi. Jeśli po 48 godzinach nie zauważysz poprawy, przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem. Nie stosuj Loperamidu zbyt szybko – częste wypróżnienia pomagają organizmowi pozbyć się czynnika chorobotwórczego.

Reisziekte - Farmacotherapeutisch Kompas 

Malariamiddelen - Farmacotherapeutisch Kompas 

Acute diarree - Farmacotherapeutisch Kompas 

Motion sickness - NHS 

Malaria: Causes, Symptoms, and Diagnosis 

Traveler’s Diarrhea: Treatment, Antibiotic, and Prevention