Antivirale middelen

Overleg dit steeds met uw arts. Meld steeds welke andere geneesmiddelen u gebruikt. Uw arts kan u vervolgens informeren of deze combinatie veilig is.

Gebruik Valaciclovir niet indien u zwanger bent of binnenkort zwanger wenst te worden, aangezien het geneesmiddel schadelijk kan zijn voor de baby. Uw arts kan u eventueel een ander geneesmiddel voorschrijven dat u wel tijdens de zwangerschap mag gebruiken.

Tamiflu en Famciclovir mogen uitsluitend in overleg met de huisarts worden gebruikt indien u zwanger bent of borstvoeding geeft.

Ook indien u lijdt aan een verminderde nierfunctie, neurologische aandoeningen, een gestoorde leverfunctie of een gecompliceerde infectie met herpes zoster, mag u Valaciclovir niet gebruiken.

Antivirale middelen zijn uitsluitend verkrijgbaar bij de apotheek. Dit geneesmiddel is niet te koop bij een drogist.

Neen, dit geneesmiddel is voorschriftplichtig. U heeft dus een voorschrift van een arts nodig om het geneesmiddel bij de apotheek te verkrijgen. Koop nooit antivirale middelen zonder voorschrift van een arts.

Zoals elk geneesmiddel kunnen ook antivirale middelen bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen hiermee te maken krijgt.

De meest voorkomende bijwerkingen van Tamiflu zijn:

• Hoofdpijn
• Misselijkheid
• Maag- en darmklachten
• Duizeligheid
• Hoesten
• Overgevoeligheid voor oseltamivir
• Huidaandoeningen

De meest voorkomende bijwerkingen van Valaciclovir zijn:

• Hoofdpijn
• Duizeligheid
• Maag- en darmklachten
• Gevoeligheid voor UV-licht
• Huiduitslag
• Overgevoeligheid voor Valaciclovir

De belangrijkste bijwerkingen van virusremmers zoals Famciclovir en Aciclovir zijn hoofdpijn en misselijkheid.

Antivirale middelen worden voorgeschreven bij de volgende aandoeningen:

Griep

Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus en leidt tot klachten aan de luchtwegen zoals niezen, een loopneus, hoesten en keelpijn. Ook algemene klachten zoals koorts, rillingen en spierpijn kunnen voorkomen.

Voor de behandeling van griep met Tamiflu in tabletvorm geldt het volgende:

• Voor volwassenen en kinderen ouder dan 13 jaar: 75 mg tweemaal per dag gedurende 5 dagen. Bij personen met een verminderde weerstand gedurende 10 dagen.
• Voor kinderen tussen 1 en 13 jaar: 30, 45, 60 of 75 mg tweemaal per dag, afhankelijk van het lichaamsgewicht. De behandelduur bedraagt vijf dagen.
• Voor baby’s jonger dan 1 jaar: 3 mg per kg lichaamsgewicht, tweemaal per dag gedurende 5 dagen.

Om griep te voorkomen na blootstelling aan influenza:

• Voor volwassenen en kinderen ouder dan 13 jaar: 75 mg eenmaal per dag gedurende 10 dagen.
• Voor kinderen tussen 1 en 13 jaar: 30, 45, 60 of 75 mg eenmaal per dag, afhankelijk van het lichaamsgewicht. De behandelduur bedraagt 10 dagen.
• Voor baby’s jonger dan 1 jaar: 3 mg per kg lichaamsgewicht, eenmaal per dag gedurende 10 dagen.

Om griep te voorkomen tijdens een epidemie:

• Voor volwassenen en kinderen ouder dan 13 jaar: 75 mg eenmaal per dag gedurende maximaal 6 weken.
• Bij personen met een verminderde weerstand gedurende maximaal 12 weken.
• Preventie tijdens een influenza-epidemie is niet onderzocht bij kinderen jonger dan 13 jaar.

Herpes

Het herpes simplex-virus veroorzaakt een koortslip, die begint met een branderig en tintelend gevoel rond de lippen. Vervolgens ontstaan er pijnlijke blaasjes op de lip. Na enkele dagen veranderen deze in zweertjes met korstvorming. De infectie kan echter ook op andere plaatsen van het lichaam voorkomen, zoals op de neus, kin of rond de ogen.

Eens u het herpesvirus heeft opgelopen, blijft het levenslang in het lichaam aanwezig. Meestal is het inactief en wordt het actief zodra de weerstand vermindert. Herpes genitalis is een soa die wordt veroorzaakt door het herpesvirus. Het geeft niet altijd klachten en hoeft niet steeds behandeld te worden.

In het geval van een koortslip worden antivirale tabletten zoals Valaciclovir voorgeschreven aan personen die ernstige klachten ondervinden of meer dan zes keer per jaar een koortslip krijgen. Valaciclovir verhindert dat het virus zich vermenigvuldigt en stopt zo de uitbraak van de ziekte. De klachten zullen na enkele dagen verminderen. Het virus kan echter nooit volledig worden geëlimineerd, ook niet met Valaciclovir.

Voor de behandeling van een koortslip met Valaciclovir neemt men twee dosissen van 2000 mg, waarbij de tweede dosis minstens zes uur na de eerste wordt ingenomen. De behandeling duurt maximaal één dag. Voor het voorkomen van een koortslip kan een langere kuur worden voorgeschreven, zoals 500 mg eenmaal per dag gedurende drie tot vier maanden. Dit gebeurt enkel indien men meerdere keren per maand last heeft van een koortslip.

Hiv

Hiv is een seksueel overdraagbare aandoening (soa) die uiteindelijk kan leiden tot aids. De infectie zorgt ervoor dat het afweersysteem van het lichaam geleidelijk wordt afgebroken. In het begin merkt men daar weinig van, maar na verloop van tijd ontstaan er steeds meer klachten. In dat geval spreekt men van aids.

Hiv is een chronische aandoening en kan nog niet genezen worden, maar met een goede behandeling kan aids wel worden voorkomen. Besmetting met hiv gebeurt via lichaamsvochten, zoals bloed, sperma, voorvocht, vaginaal vocht en moedermelk. Bloed en sperma van een hiv-positieve persoon bevatten veel virussen. Wanneer deze lichaamsvochten in contact komen met het bloed of de slijmvliezen van iemand anders, kan die persoon besmet raken met het virus.

Er bestaat helaas nog geen geneesmiddel waarmee het hiv-virus volledig kan worden geëlimineerd. Gelukkig kan aids wel worden voorkomen indien men goed wordt behandeld. Deze behandeling bestaat uit een combinatie van minstens drie hiv-remmende geneesmiddelen die dagelijks moeten worden ingenomen. Deze geneesmiddelen verhinderen dat het virus zich vermenigvuldigt in het lichaam.

Deze vermenigvuldiging verloopt in verschillende stappen die telkens worden herhaald. De hiv-remmers kunnen deze stappen blokkeren zodat de vermenigvuldiging niet meer kan plaatsvinden. De belangrijkste types hiv-remmers zijn als volgt:

• Reversetranscriptaseremmers (RTI)
• Proteaseremmers (PI)
• Integraseremmers (INSTI)
• Entree- of fusieremmers
• Eén-pil-regimes
• Nucleoside/nucleotide reverse transcriptaseremmer (NRTI)

Virale hepatitis

Virale hepatitis is een leverontsteking die wordt veroorzaakt door een virus. Hepatitis kan onderscheiden worden in hepatitis A, B, C en E en is besmettelijk.

• Hepatitis A wordt ook wel geelzucht genoemd en komt vooral bij kinderen voor. Het geneest meestal spontaan en is niet ernstig.
• Hepatitis B wordt veroorzaakt door het hepatitis B-virus via onveilige seks of contact met bloed. Meestal geneest de ziekte binnen enkele maanden spontaan.
• Hepatitis C is de gevaarlijkste vorm. Ze geeft weinig symptomen en wordt opgelopen door het gebruik van besmette naalden. De leverontsteking kan chronisch worden en dient dus goed behandeld te worden.
• De symptomen van hepatitis E lijken op die van hepatitis A. Verder is er nog weinig bekend over deze vorm.

Pfeiffer

De ziekte van Pfeiffer is een besmettelijke aandoening die wordt veroorzaakt door het epstein-barrvirus. De meeste mensen raken in hun jeugd besmet met het virus. In de meeste gevallen verloopt dit zonder symptomen. Sommige personen ervaren echter wel klachten, zoals uitgesproken vermoeidheid, keelpijn, koorts en pijnlijke lymfeklieren. De keelpijn, vermoeidheid en gezwollen en pijnlijke klieren kunnen enkele maanden aanhouden.

Zona

Zona wordt veroorzaakt door het herpes zoster-virus, ook wel het waterpokkenvirus genoemd. De blaasjes op de huid lijken op waterpokken en kunnen jeuken of pijnlijk zijn. Indien men de blaasjes openkrabt, kunnen er ernstige littekens ontstaan. Aangezien de huiduitslag vaak op het linker- of rechterdeel van het lichaam voorkomt, heeft dit de vorm van een gordel, vandaar de benaming. De uitslag kan ook voorkomen op één gezichtshelft of op één arm of been. Zona komt vooral voor bij personen ouder dan zestig jaar, maar kan in principe bij iedereen voorkomen. Soms kan zona tot ernstige complicaties leiden, bijvoorbeeld indien de blaasjes zich dicht bij het oog bevinden.

Wat betreft de behandeling wordt meestal gekozen voor een dosis van 800 mg Valaciclovir, die vijfmaal per dag moet worden ingenomen. Uw arts kan ook 1 gram Valaciclovir voorschrijven, dat u driemaal per dag moet innemen, of 250 mg Famciclovir, dat u driemaal per dag moet innemen. Deze geneesmiddelen zorgen er niet voor dat de blaasjes verdwijnen, maar verhinderen dat het virus zich verder ontwikkelt en verkorten de duur van zona.

Bij personen die tot een risicogroep behoren, geldt dat de behandeling binnen drie dagen na het begin van de ziekte moet worden gestart.

Genitale wratten

Genitale wratten zijn een vaak voorkomende soa die veroorzaakt wordt door het HPV-virus. De wratten zijn niet gevaarlijk en bevinden zich ter hoogte van de geslachtsdelen. De wratten zijn niet altijd zichtbaar en kunnen jeuken. Behandeling is meestal niet noodzakelijk. Het HPV-virus blijft echter aanwezig in het lichaam. De aandoening kan dus terugkeren.

Oogontsteking

Diverse virussen kunnen een oogontsteking veroorzaken, zoals het adenovirus. Dit is een verkoudheidsvirus dat ook een ontsteking aan de ogen kan veroorzaken. Ook het herpesvirus, zoals herpes simplex (koortsblaasjes) en herpes zoster (zona), kunnen een oogontsteking veroorzaken in verschillende delen van het oog: in het slijmvlies (conjunctivitis), het hoornvlies (keratitis) en de harde oogrok (episcleritis of scleritis). Ook de binnenkant van het oog kan ontstoken raken, dit wordt uveïtis genoemd.

Heeft u vragen over antivirale middelen? Dokteronline.com kan u hierbij ondersteunen. Op onze website kunt u een consult aanvragen bij een erkende EU-arts, die u verder kan begeleiden en indien nodig de juiste behandeling zal voorschrijven.

farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/a/aciclovir__oculair_

https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/f/famciclovir

https://lci.rivm.nl/richtlijnen/gordelroos

https://www.rivm.nl/pfeiffer-ziekte-van