Hoofdpijn

Hoofdpijn kan zich op verschillende manieren uiten en kan gepaard gaan met één of meerdere van de volgende klachten:

• Bonzende pijn in het hoofd
• Stekende pijn in het hoofd
• Kloppende pijn aan één zijde van het hoofd
• Lichtflitsen zien
• Pijn rond de ogen
• Slecht tegen fel licht en lawaai kunnen
• Verminderde eetlust
• Misselijkheid
• Pijn verergert bij inspanning
• Algemeen gevoel van malaise

De klachten hangen af van het type hoofdpijn. In het algemeen wordt er een onderscheid gemaakt tussen de volgende vier types hoofdpijn:

• Spanningshoofdpijn
• Migraine
• Clusterhoofdpijn
• Medicatieafhankelijke hoofdpijn

1. Spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn bevindt zich meestal aan beide zijden van het hoofd en voelt aan als een strakke band rond het hoofd. Het betreft een drukkende, zeurende hoofdpijn waardoor u mogelijk minder eetlust heeft, maar er is geen sprake van misselijkheid. De pijn begint geleidelijk en verdwijnt ook spontaan, wat enkele minuten tot dagen kan duren. De nek en schouders zijn vaak gespannen en men verdraagt licht en geluid doorgaans minder goed. De pijn verergert echter niet bij inspanning en de meeste mensen kunnen hun dagelijkse activiteiten blijven uitvoeren.

2. Migraine

Migraine is een ernstigere vorm van hoofdpijn en treedt vaak op in aanvallen. Eén aanval kan enkele uren tot drie dagen duren. De hoofdpijn begint plots en bevindt zich meestal aan één zijde van het hoofd. De pijn is stekend of bonzend en verergert bij inspanning. Daarnaast hebben veel mensen met migraine ook last van misselijkheid en braken en verdragen zij fel licht en lawaai slecht. Zij verkiezen dan ook te rusten in een donkere kamer.

Er bestaan twee andere vormen van migraine: migraine met aura en vestibulaire migraine. Bij migraine met aura ziet u ongeveer een halfuur voor de hoofdpijn een lichtflits. Deze kleurrijke vlek wordt geleidelijk groter en verdwijnt vervolgens langzaam. U kunt ook gevoelloosheid of tintelingen aan één zijde van het gezicht ervaren. Vaak voelen mensen een aanval van migraine met aura aankomen. Een aanval duurt doorgaans één tot drie dagen.

Bij vestibulaire migraine, ook wel evenwichtsmigraine genoemd, ervaart u naast migraine ook duizeligheid. U voelt zich vaak misselijk en deze vorm komt vooral voor bij mensen die vaker migraine hebben. De aanvallen treden meestal plots op zonder duidelijke aanleiding, maar kunnen ook uitgelokt worden door bepaalde hoofdbewegingen. Bij deze vorm van migraine verdraagt u licht en lawaai doorgaans slecht en heeft u een kloppende hoofdpijn aan één zijde die verergert bij fysieke inspanning. Het is ook mogelijk dat uw zicht tijdelijk vermindert.

3. Clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn is een zeer ernstige vorm van hoofdpijn die zich aan één zijde van het hoofd bevindt, meestal rond de oogkas. Het oog kan ook rood worden, tranen en opzwellen. Clusterhoofdpijn is vrij zeldzaam en de aanvallen treden op in periodes van weken tot maanden. Over het algemeen hebben mannen hier vaker last van dan vrouwen. Eén aanval kan enkele minuten tot drie uur duren en er kunnen meerdere aanvallen per dag optreden. In de meeste gevallen komt clusterhoofdpijn echter 's nachts voor.

Sommige mensen lijden aan chronische clusterhoofdpijn, maar doorgaans neemt de frequentie van de aanvallen af met de leeftijd.

4. Medicatieafhankelijke hoofdpijn

Ten slotte is er medicatieafhankelijke hoofdpijn. Wanneer u te vaak pijnstillers gebruikt bij hoofdpijn, kunt u daar juist hoofdpijn van krijgen. Het type hoofdpijn dat dan ontstaat kan variëren en verergeren. Zo kunt u meer migraineaanvallen of meer spanningshoofdpijn krijgen als u te vaak pijnstillers inneemt.

De enige oplossing om van deze hoofdpijn af te geraken is stoppen met het gebruik van pijnstillers. In het begin kan de hoofdpijn zelfs toenemen omdat uw lichaam het niet meer gewoon is. Maar na verloop van tijd merkt u dat de hoofdpijn geleidelijk verdwijnt.

De echte oorzaak of uitlokkende factor van de verschillende types hoofdpijn is niet altijd duidelijk. Zo is de oorzaak van spanningshoofdpijn niet altijd te achterhalen en, ondanks de naam, wordt deze niet altijd door spanning veroorzaakt.

Migraine ontstaat door prikkeling van de zenuwen, waardoor de bloedvaten in het hoofd uitzetten. Dit is pijnlijk en zorgt ervoor dat meer zenuwen geactiveerd worden. Het is echter niet duidelijk wat een aanval kan uitlokken. Wel weten we dat vrouwelijke hormonen de ernst van migraine beïnvloeden. Veel vrouwen krijgen migraine telkens ze hun menstruatie hebben. Het gebruik van de anticonceptiepil kan migraine verergeren of net verminderen. Zwangere vrouwen hebben vaak minder klachten. Een onregelmatige levensstijl, zoals te lang of te kort slapen, te weinig eten of drinken, of stress, kan eveneens een aanval uitlokken.

Ten slotte kunnen bepaalde voedingsmiddelen een trigger zijn voor migraine. Denk aan stoffen zoals sulfiet in wijn, Aziatische gerechten of fastfood met smaakversterker glutaminezuur, nitraten of de zoetstof aspartaam.

De oorzaak van clusterhoofdpijn is onbekend. Clusterhoofdpijn kan uitgelokt worden door een aantal factoren, zoals alcoholgebruik, bepaalde geneesmiddelen, een lange vliegreis en verblijf op grote hoogte.

De oorzaak van medicatieafhankelijke hoofdpijn is, zoals de naam aangeeft, het overmatig gebruik van pijnstillers. Wanneer u te vaak pijnstillers gebruikt bij hoofdpijn, kunt u daar juist hoofdpijn van krijgen.

Afhankelijk van het type hoofdpijn kunt u uw klachten verminderen met leefstijladviezen of medicatie.

Wat kan ik zelf doen tegen hoofdpijn?

Spanning en stress zijn niet altijd de oorzaak van spanningshoofdpijn, maar kunnen ervoor zorgen dat de hoofdpijn langer aanhoudt. Een gezonde levensstijl zonder te veel stress kan dus helpen om spanningshoofdpijn te verminderen. Denk aan voldoende beweging, gezond eten, regelmatig naar buiten gaan, ontspannen en niet te lang of te kort slapen.

Zorg ook voor mentale rust, praat over eventuele problemen of gevoelige kwesties en probeer problemen waar u mee zit op te lossen. U zult merken dat dit ontspanning brengt. Let ook op uw houding gedurende de dag, houd uw rug recht en vermijd spanning in de nek en schouders. Indien u spanning in deze zones opmerkt, laat deze dan masseren. Tot slot is voldoende beweging belangrijk, probeer minstens een halfuur per dag te bewegen, ook als u geen hoofdpijn heeft.

Bij migraine doet u er het best aan eraan toe te geven. Rust onmiddellijk om te voorkomen dat de klachten verergeren. Neem ook meteen een geneesmiddel in.

Indien u vaak last heeft van clusterhoofdpijn, probeert u best eerst te achterhalen wat bij u een aanval kan uitlokken. Probeer deze triggers vervolgens te vermijden.

De enige oplossing om medicatieafhankelijke hoofdpijn te voorkomen is stoppen met het gebruik van pijnstillers.

Geneesmiddelen bij hoofdpijn

Spanningshoofdpijn kan verlicht worden met gewone pijnstillers zoals paracetamol.

Bij migraine zijn er drie soorten geneesmiddelen die de pijn kunnen verlichten: een gewone pijnstiller zoals paracetamol, zogenaamde NSAID’s zoals ibuprofen en naproxen, en een triptaan, zoals zolmitriptan, naratriptan of sumatriptan.

De eerste keuze is paracetamol in een hoge dosis, namelijk 1000 mg. Indien u merkt dat dit geneesmiddel onvoldoende werkt, kunt u uw arts vragen naar een NSAID of triptaan. Triptaan bestaat ook als zetpil, neusspray of injectie. Dit is nuttig als u erg misselijk bent. Indien u vaak last heeft van migraineaanvallen, kan uw arts ook metoprolol of propranolol voorschrijven, dit zijn bètablokkers.

Er bestaan ook geneesmiddelen tegen misselijkheid, zoals domperidon en metoclopramide.

Bij clusterhoofdpijn wordt u behandeld door een neuroloog in het ziekenhuis. De eerste keuze is behandeling met zuurstof, waarbij u gedurende vijftien minuten extra zuurstof krijgt via een buisje of masker. Daarnaast kan gekozen worden voor het geneesmiddel sumatriptan, dat in de huid wordt geïnjecteerd.

Er bestaan geneesmiddelen om aanvallen van clusterhoofdpijn te voorkomen, zoals verapamil. Indien dit geneesmiddel onvoldoende werkt, kunnen geneesmiddelen zoals lithium, pizotifen en prednison effect hebben. Deze geneesmiddelen worden voorgeschreven door een neuroloog.

Denkt u dat u last heeft van hoofdpijn? Dan kan dokteronline.com u snel en professioneel verder helpen, zonder dat u zich hoeft te verplaatsen. Op onze website kunt u een consult regelen met een erkende EU-arts, die u verder kan helpen met uw klachten en indien nodig de juiste behandeling kan voorschrijven.

https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/clusterhoofdpijn

https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/migraine

https://www.hersenstichting.nl/hersenaandoeningen/migraine/

https://www.thuisarts.nl/hoofdpijn/ik-heb-hoofdpijn-doordat-ik-vaak-pijnstillers-tegen-hoofdpijn-gebruik